شهر قم بود . گر چه در برخى از مباحث فلسفى متأثّر از استاد خود بود ، امّا داراى سبك و گرايشى مغاير با شيوهء حكيم تبريزى بود . با اين وجود ، هماره از استاد به عظمت و نيكى ياد مىكرد . زين رو برخى از آثار خويش را به وى اهدا نمود و شمارى از نوشته‌هاى استاد را به فارسى برگرداند . « 1 » قاضى سعيد آثار گرانبهاى متعدّدى دارد كه برخى در زمينهء كلام و حكمت - به شيوهء صدرايى - است ، مانند كليد بهشت « 2 » ، رسالة مرقاة الأسرار ، رسالة الأنوار القدسية ، تعليقات على أثولوجيا « 3 » ؛ و ما بقى در تأويل و شرح احاديث مشكل همچون : شرح توحيد الصدوق « 4 » ، الأربعين ، شرح حديث الغمامة و شرح حديث البساط . 3 . على قلى بن قراچغاى خان ( در گذشته پس از 1091 ه . ق ) : از جمله شاگردان صاحب فكر رجبعلى تبريزى است . وى در فلسفه در مسائلى چون : وجود ذهني ، اصالت وجود يا ماهيت ، حدوث و قدم ، معاد جسمانى ، نظريات بديعى ارائه كرده است . شاهكار فلسفى او كتاب گرانسنگ احياى حكمت « 5 » است كه در ضمن آن به نقد و بررسى آراى حكماى متقدّم و معاصر در زمينهء طبيعيات و الهيات پرداخته و به دليل تسلّط بر آيات و روايات ، مباحث عقلي را با شواهد نقلى آراسته و با نثر فارسى - و گاه عربى - روان ، متنى دقيق و قابل تأمّل را در اختيار مشتاقان مباحث فلسفى قرار داده است . او در منطق ، عرفان ، ادبيات ، تفسير ، تأويل روايات نيز آثار ارزشمندى را خلق كرده كه

--> ( 1 ) . ر . ك : منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران ، ج 2 ، ص 449 . ( 2 ) . در فروردين 1362 به كوشش استاد سيّد محمّد مشكاة تحقيق و چاپ شد . ( 3 ) . به سال 1356 به كوشش استاد سيّد جلال الدين آشتيانى ، تحقيق و به زيور طبع آراسته گرديد . ( 4 ) . تا كنون دو مجلّد آن به كوشش دكتر نجفقلى حبيبى تحقيق و در سالهاى 1416 - 1415 ه . ق به چاپ رسيده است . ( 5 ) . اين اثر در دو مجلّد به كوشش محقّق سختكوش ، سركار خانم فنا ، تصحيح و در سال 1377 منتشر شد . اميد آنكه ديگر آثار ارزشمند اين انديشمند پر ارج نيز در آيندهء نزديك به همّت ايشان و ديگر محقّقان جوان احيا شود .