مير قوام الدين محمد رازى تهرانى
مقدمه 14
دو رساله فلسفى عين الحكمة وتعليقات
هر يك در نوع خود كم نظير است . آثارى مانند : خزائن جواهر القرآن ، الأربعون حديثا ، زبور العارفين ، شوقنامهء عبّاسى ، مزامير العاشقين ، مرآة المثول و آغاز و انجام قدسى . 4 . ملّا حسن لنباتى : مدرّس علوم حكميه در جامع كبير عبّاسى اصفهان ، حكيم و عارفى كه حكمت و عرفان را در نظر و عمل در هم آميخت . به مثنوى مولانا عشق مىورزيد . از اين رو در كنار حواشى بر متون فلسفىاى چون شفا و اشارات ، و رسالهء مفصّلى در تصوّف ، شرح مبسوطى بر مثنوى نوشت و مشكلات و مبهماتش را تبيين كرد . وى سرانجام در 16 صفر 1094 ه . ق ديده از جهان فرو بست . « 1 » 5 . محمّد بن عبد الفتّاح تنكابنى ( گيلانى ) مشهور به سراب ( 1124 - 1040 ه . ق ) : فلسفه را از محضر ملّا رجبعلى تبريزى و فقه را از حوزهء درسى محقّق سبزوارى آموخت ؛ و بتدريج در شمار بزرگان فلاسفه و اعاظم فقهاى عصر خويش قرار گرفت ؛ و آثار متعدّدى در فلسفه ، كلام ، فقه و أصول از خود به يادگار گذاشت كه از آن جمله است : سفينة النجاة ، ضياء القلوب ، أصول الدين ، إثبات الواجب ، حجّية الأخبار ، رسالة في الإجماع و چهار رساله در اثبات وجوب نماز جمعه . محقّق سبزوارى و علّامه مجلسى در اجازههاى خويش وى را با عناوينى چون : المولى الأجلّ ، الفاضل ، العالم ، التقىّ و الزكىّ ، الألمعى ، اللوذعى ستودهاند . « 2 » 6 . شيخ عبّاس مولوى ( 1101 - 1084 ه . ق ) : از جمله شاگردان برجستهء مكتب حكيم تبريزى به شمار مىآيد . او گر چه در دفاع از آراى استاد خويش بسيار كوشيد و به همين منظور رسالهاى موسوم به أصول الفوائد را نيز نگاشت ، امّا در برخى مسائل از جمله در مسألهء وجود ذهني و عالم مثال به مخالفت با وى برخاست . او در كلام و مناظرهء با ديگر فرق نيز توانا بود . از اين رو كتاب مفصّلى موسوم به انوار سليمانى را در 62 فصل به فارسى تأليف كرد كه شامل برخى از مناظرات رسول گرامى صلّى اللّه عليه و آله و ساير معصومين عليهم السّلام و شمارى از علماى شيعى مىباشد .
--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ حكماء و عرفاء متأخّر بر صدر المتألّهين ، ص 48 . ( 2 ) . ر . ك : أعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 381 و طبقات أعلام الشيعة ، ج 6 ، صص 673 - 671 .