يحيى السهروردي

33

رسالة هياكل النور ( فارسي )

از جهان « 1 » . 8 - 2 . هياكل النّور متنى فلسفي ومختصر ، امّا از ديدگاه اشراقي بس ژرف است ؛ ومشتمل بر هفت هيكل بدين شرح : مقدّمه‌اى نزديك به صد كلمه ؛ هيكل يكم دربارهء جسم در حدود نود كلمه كه در آن ضمن بحث از ويژگىهاى جسم ، برخلاف رأى متكلّمان ودر ادامهء سخنش در مقالت سوّم از قسم اوّل حكمة الاشراق « 2 » ورساله‌هاى ديگرش مانند ألواح عمادى « 3 » وپرتونامه « 4 » ، تركّب جسم از اجزاء لا يتجزّى را مردود دانسته است ؛ هيكل دوّم در اثبات تجرّد نفس وآنچه از قواى ظاهر وباطن بدان تعلّق دارد ؛ در اين هيكل ، سهروردى آشكارا استقلال وموجود بودن نفس پيش از بدن را انكار كرده وآن را حادث به حدوث بدن دانسته است . گفتنى است كه در اين زمينه نيز ميان ديدگاه‌هاى أو در اين هيكل وكتاب حكمة الاشراق همانندى وجود دارد ؛ به ويژه در زمينهء : برهان‌هايى كه بر وجود نفس اقامه مىكند « 5 » ( - غافل نبودن از خود در هيچ حالي ، پيوسته ودايم بودن دانايى وعدم وابستگى آن به بدن ، قدرت

--> ( 1 ) . أبو حامد محمّد غزالى ، تهافت الفلاسفة ، به كوشش موريس بويژ ، با مقدّمهء ماجد فخرى ، بيروت ، 1990 م ، ص 254 ؛ همو همان ، ترجمهء على أصغر حلبى ، تهران ، 1363 ش ، صص 307 - 308 . ( 2 ) . شهاب الدّين يحيى سهروردى ، مجموعهء مصنّفات شيخ اشراق ، پيشين ، ج 2 ، صص 88 - 89 . ( 3 ) . همان ، ج 3 ، ص 115 . ( 4 ) . همان ، ص 8 . ( 5 ) . همان ، ج 2 ، صص 107 - 108 .