يحيى السهروردي
32
رسالة هياكل النور ( فارسي )
دوستدارانشان باد ) . 6 - 2 . في اعتقاد الحكماء دفاعيّهاى است محكم واستوار كه سهروردى در آن به روشنى از « حكماى متألّه » با عنوان « أرباب حقيقت » نام برده ، به سخن حلّاج بر سر دار استناد كرده « 1 » وشمارى از مهمترين آموزههاى اعتقادي وفلسفي خود را به طور مبسوط بيان داشته است ؛ آن هم با كمتر مناقشه ومقايسهاى . هم چنان كه به هنگام اقامتش در دربار ملك ظاهر ايوبى نيز « علماى حلب بر شيخ جمع آمدند ، وكلام وكلمات ازو مىشنيدند ، وأو در بحثها تصريح مىكرد به عقايد حكما وتصويب آنها ، وتزييف آراى مخالف حكماء ، ودر آن باب مناظره مىكرد ، والزام مىداد ، واسكات ايشان مىگردانيد در مجالس » « 2 » . 7 - 2 . واين حكايت دارد از آن كه أو كار احياى حكمت ودفاع از حكما را به جد دنبال مىكرده است . پس اگر در رسالهء في اعتقاد الحكماء از حكماى متألّه در أموري مانند انكار خالق جهان وانكار مأموريت أنبياء وانكار أمور اخروى رفع اتّهام كرده وهمگانگى وهمسانى تعبير خاصّ آنها از اين مسائل با آموزههاى اسلامى وقرآني را برمىنمايد ، در هياكل النّور نيز به دفاع از همان آموزههايى برمىخيزد كه غزالى در تهافت الفلاسفة مايهء كفر وضلالت خردگرايان گنوستيك إيراني / اسلامى برشمرده است : ابدى وأزلي بودن فيض الهى ، روحاني بودن معاد ، كلّى بودن علم الهى
--> ( 1 ) . كربن به اين نكته توجه خاصّى دارد . نك : Henry Corbin , OE UVRES PHILOSOPHIQUES ET MYSTIQUES DE SOHRAWRDI , Tome II , Tehran , 1993 , PP . 81 - 85 . ( 2 ) . شهرزورى ، نزهة الأرواح ، ترجمهء تبريزى ، پيشين ، ص 460 .