19 - 1 . البتة ، اين مسأله دربارهء حكيمى كه با نگرش رسالهء في اعتقاد الحكماء در صدد دفاع از فلاسفه وبازنمود آراء ايشان به شكلى مقبول ودر چارچوبى اسلامى برآمده « 1 » ، قابل فهم وتوجيه مىباشد ؛ ودر واقع به همين دليل ، حضور وظهور سهروردى ومكتب فلسفىاش ، مشهور به « اشراق » در حوزهء انديشهء فلسفي را مىتوان واكنش شرق عالم اسلام نسبت به آراء خردسوز امام محمّد غزالى در تهافت الفلاسفة دانست . 20 - 1 . با اين حال ، از صاحب‌نظرانى چون هانرى كربن ، سيّد حسين نصر ، توشى هيكوايزوتسو وماجد فخرى كه بگذريم « 2 » ، نزد بسيارى از پژوهندگان تاريخ فلسفهء إيراني / اسلامى ، ايدهء غالب را بر اصرار در پايان فلسفه در شرق عالم اسلام پس از حملات خردسوز امام محمّد غزالى مىيابيم . از جملهء اين محقّقان ، مىتوان به ت . ج . دبور ، إبراهيم بيومى مدكور ، سعيد شيخ ، حنا لفاخورى وخليل الجرّ اشاره كرد كه آثارشان به فارسي نيز ترجمه شده ودر اختيار علاقه‌مندان قرار دارد « 3 » .

--> ( 1 ) . اين رساله را هانرى كربن همراه با حكمة الاشراق در جلد دوّم مجموعهء مصنّفات شيخ اشراق منتشر كرده است . ( 2 ) . مشخصات كتابشناختى برخى از آثار آنها چنين است : هانرى كربن ، تاريخ فلسفهء اسلامى ، ترجمهء جواد طباطبايى ، تهران ، 1373 ش ؛ حسين نصر ، مختصرى از تاريخ فلسفه در إيران » ، معارف اسلامى در جهان معاصر ، تهران ، 1371 ش ، صص 15 - 44 ؛ توشى هيكوايزوتسو ، بنياد حكمت سبزوارى ، ترجمهء جلال الدّين مجتبوى ، تهران ، 1368 ش ؛ ماجد فخرى ، سير فلسفه در جهان اسلام ، ترجمهء محمّد سعيد حنايى كاشاني ، تهران ، 1372 ش . ( 3 ) . مشخصات كتابشناختى اين آثار چنين است : ت . ج . دبور ، تاريخ فلسفه در اسلام ، ترجمهء عباس شوقى ، تهران ، 1362 ش ؛ إبراهيم بيومى مدكور ، دربارهء فلسفهء اسلامى : روش وتطبيق آن ، ترجمهء عبد المحمّد آيتي ، تهران ، 1360 ش ؛ سعيد شيخ ، مطالعات تطبيق در فلسفهء اسلامى ، ترجمهء مصطفى محقّق داماد ، تهران ، 1369 ش ؛ حنا الفاخورى وخليل الجرّ ، تاريخ فلسفه در جهان اسلامى ، ترجمهء عبد المحمّد آيتي ، تهران ، 1367 ش .