در شرق عالم اسلام را چنان به مخاطره مىافكند كه به قتل أو بينجامد . 17 - 1 . قتل سهروردى توسط ايوبيان ، چنان كه پيش از اين نيز به تفصيل گفته‌ام « 1 » ، بىشك با آيين سياسي اشراقي وگرايش‌هاى شعوبى أو ارتباط داشته است ؛ چه ، اين آموزه‌ها وگرايش‌ها با منافع دولت ايوبى در تضاد بوده ؛ به ويژه كه ايوبيان در حمايت از خلفاى عبّاسى ، سياست‌شان را بر پيروى از ايده‌هاى غزالى در ستايش از خردستيزى وانديشه‌سوزى قرار داده بودند ؛ هم چنان كه بر مبارزه با گنوستيسيسم رافض ؛ همان گرايشى كه در فعاليّت بر ضدّ دستگاه خلافت عبّاسى نقش مهم وبرجسته‌اى داشت . 18 - 1 . وشگفت آن كه سهروردى هر چند به دو واسطه شاگرد غزالى نيز محسوب شده « 2 » وبا آثار أو چنان آشنايى داشته كه در تدوين « فلسفة النّور » خود در كتاب حكمة الاشراق ، طرح كلّى وخطوط اصلى ايده‌اش دربارهء نور وظلمت ونور الأنوار وعالم أنوار ومراتب آن را از مشكاة الأنوار أو وأم گرفته واز بحث عرفانى مجمل غزالى به بحث فلسفي مفصّلى راه مىبرد ، امّا در هيچ يك از آثار بر جاى مانده‌اش ، از غزالى نامى نمىبرد واز آثار أو يادى نمىكند .

--> ( 1 ) . محمّد كريمى زنجانى أصل ، « قتل سهروردى وآيين سياسي اشراقي » ، ماهنامهء چيستا ، سال چهاردهم ، شمارهء 138 و 139 ، ارديبهشت وخرداد 1376 ش ، صص 631 - 639 . ( 2 ) . سهروردى چنان كه گفته شد شاگرد مجد الدّين جيلى بوده كه أو خود از شاگردان محمّد بن يحيى بن أبي منصور نيشابورى ( كشتهء 548 ق در فتنهء غز در نيشابور ) ، واين شخص أخير از شاگردان ممتاز وبنام امام محمّد غزالى بوده است . نك : ابن خلّكان ، وفيات الأعيان ، پيشين ، ج 6 ، ص 269 ؛ ج 4 ، ص 250 ؛ ج 4 ، صص 223 - 224 .