دوم - گزارندگان نگارشهاى أو به يوناني كه از هر يكى از آنها در تاريخ فيلسوفان ودر ديباچهء چاپهاى اروپائى از دفترهاى فلسفي أرسطو در جاى خود نام برده شده است . از گروهى از آنها كه گزارشى بر عبارت دارند من در گفتارم دربارهء گزارش نامهء فارابى در مجلهء معارف ( ش 1 ) سخن داشتم . در گزارشهاى نگارشهاى أرسطو به زبانهاى يوناني وعربى وعبرى كه آكادمى برلين در 882 تا 1907 در 23 مجلد چاپ كرده است از 51 گزارنده نام برده شده است ( ديباچهء ترجمهء تريكو از تاريخ جانوران ص 41 ) در اينجا تنها از گزارندگان متافيزيك ياد مىكنم : 1 - إسكندر افروديسى دمشقي ( 160 - 220 ) كه دانشگاه آتن را تا 211 مىگردانده ودر انجمن همگانى فلسفهء رهروانى را مىآموخت . از اوست : چندين رسالهء فلسفي كه گزارش گونه‌اى از نگارشهاى أرسطو است ، گزيدهء نفس ، گزارش عبارت كه يافت نشد ، قاطيغورياس كه أبو زكريا به درخواست أبو سليمان در سيصد برگ آن را به عربى در أورد ، قياس تا شكلهاى حملى كه دوتاست يكى رساتر ، برهان كه 120 دينار ارزش نهادند ، جدل برخى از مقالهء 1 ومقاله 5 تا 8 كه مقاله‌هاى بازپسين است تا دوازده موضع هشتمى كه إسحاق آن را به عربى درآورد ، سوفسطيقا كه در موصل يافته‌اند . ( ابن نديم 309 و 310 و 313 - خليل جر 199 - ابن فاتك 291 - انتقال بدوي 99 - معارف 133 ) گزارش أو بر متافيزيك در 1847 و 1891 چاپ شده واز دفتر اپسيلون از أو نيست واز ميخائل افسوسى است از اين رو آن را « إسكندر دروغين » خوانند . ابن رشد در دفتر لام از گزارش أو بهره برده است ، نيز از اوست « متئورا » يا آثار علوي ( ديباچه ترجمهء تريكو چاپ 1981 ص 46 ) 2 - ميخائل پسلوس افسوسى بوزنتيايى زادهء 1020 كه گزارش أو بر متافيزيك را نادرست از إسكندر پنداشته‌اند واز اوست گزيده‌اى از عبارت . ( پرانتل 1 : 643 - بارتلمى 2 : 161 - ترجمهء اخلاق نيقوماخوس از آنتوان گوتيه چاپ دوم 1 : 103 - معارف 124 ) 3 - ثامستيوس ( 320 - 395 ) دبير يوليانوس كه از ترسايى به فلسفه بازگشته بود . سخنورى بود نامور واز سخنان أو بر مىآيد كه از پيروان أرسطو است ولى از