القرطبي الأندلسي ( م . 462 ه . ق . ) ؛ « تتمهء صوان الحكمة » بيهقى ( م . 565 ه . ق . ) ( تتمه بر « صوان الحكمة » أبو سليمان محمد بن طاهر بن بهرام سجستانى ( م . بعد از 372 ه . ق . ) ) ؛ « إخبار العلماء بأخبار الحكماء » قفطى ( م . 646 ه . ق . ) ؛ « عيون الانباء في طبقات الأطباء » ابن أبي اصيبعة ( م . 663 ه . ق . ) دقيقا مقايسه كرده ، معتقدند كه از نقطه نظر ترتيب فلاسفه ، دقت نظر فلسفي ، وگرايش خاص به متألهين وفلسفهء اشراقي ، از ديگر كتابهاى اين فن باارزشتر است . 9 اما از تاريخ تولد ، زندگانى ، اساتيد وشاگردان شهرزورى اطلاع دقيقى در دست نداريم ؛ تاريخ وفاتش هم بدرستى معلوم نيست . همين قدر مىدانيم كه در قريهء شهرزور متولد شده ، 10 ودر سال 687 ه . ق . در قيد حيات بوده است . لذا اين روايت ، كه همراه سهروردى در حلب محبوس بوده ويا به ديدنش در زندان رفته ، وشاگرد وى بوده صحيح نمىتواند باشد ، 11 واين بدرستى از خود متن « نزهة الأرواح » هم مستفاد مىشود . 12 اميدواريم ، اما ، در تحقيقات آينده مراجع ديگرى در بارهء حيات شهرزورى بدست آوريم وشرحي جامع از زندگانى وى گرد آوريم . فلسفهء اشراقي شهرت سهروردى پس از مرگش بزودى عالم اسلام را فرا گرفت وحتى به ممالك غرب اسلامى هم رسيد . علماى مسلمان فلسفهء اشراقي را به عنوان وسيله‌اى متقن در راه احياى پويايى فلسفه پذيرفتند . حكمت مشائى ابن سينايى توسط حجة الإسلام أبو حامد غزالى در كتاب « تهافت الفلاسفة » مورد انتقاد قرار گرفته بود ، اما حكمت اشراق باب نوينى را در فلسفهء اسلامى گشود واز اين طريق فلسفه به حيات خود ادامه داد . حكمت اشراق ، 13 چنان كه معروف است وبسيارى از شارحان ومورخان فلسفه در جهان اسلام اشاره كرده‌اند ، منابع گوناگونى دارد . از سويى ريشه در حكمت فهلوانى وخسروانى دارد ودر برخى از مسائل ومطالب تمثيلى ونوشته‌هاى مرموز ملهم از داستانهاى اساطيرى إيران است . 14 از سوى ديگر ، از روش