تعالى وصفات وافعال أو ؛ همين تقسيم‌بندى ، در مورد طبيعيات نيز به كار رفته است واز جمله شهرزورى در اين كتاب ، كه طبيعيات را در هشت قسم تنظيم كرده است ، قسم أول آن در كليات علم طبيعي يا طبيعيات عام يا بالمعنى الأعم ، نظر در أموري است كه شامل همهء أجسام مىشود بدون تعين خاص ، وعبارت‌اند از : هيولى ، صورت ، طبيعت ، نهايت ، حركت ، سكون ، جهت ، زمان ومكان . به اين معنى كه هر جسمي از آن جهت كه جسم است ، واجد اين حقايق است واين عناوين از مسائل آن است . البتة اين نوع دسته‌بندى در أول طبيعيات الشفاء ابن سينا نيز كاملا قابل درك وفهم است ، اما سهروردى در طبيعيات التلويحات وطبيعيات المشارع والمطارحات بر آن تصريح كرده است وشهرزورى نيز كه شارح وپيرو آراى سهروردى است با صراحت ، اين تقسيم‌بندى را برگزيده است . به اين ترتيب قسم أول اين كتاب در طبيعيات به معناى عام است وهفت قسم ديگر ، خاصّ هر يك از موضوعات طبيعي ، مثل آثار علوي ، معدنيات وغيره است . « 1 » روش شهرزورى شهرزورى پيش از شروع به تقسيم‌بندى اين رساله وقبل از مقدمه ، ابتدأ به اين نكته توجه داده است كه قبل از أرسطو ، مطالب فلسفي خطابي بوده است وپس از أو است كه برهان ، مورد توجه قرار گرفته است واز آن پس ، آنچه برهاني

--> ( 1 ) . مرحوم أستاذ سيد محمّد كاظم عصّار در رساله در برخى از مسائل الهى عام ، چاپ دانشگاه تهران ، انجمن آثار ومفاخر فرهنگى ، به اهتمام منوچهر صدوقىسها ، تهران 1382 ، ص 9 وجه انحصار اقسام طبيعيات را در هشت قسم چنين توضيح داده است : « امّا وجه ضبط أبواب ثمانية به اين نحو است كه أحوال جسم مطلق را « سمع الكيان » ؛ وأحوال مقيّد به بساطت را « السماء والعالم » ؛ ودر صورتي كه بسيط مقيّد شود به حيث قبول استحاله وانقلاب ، كتاب « كون وفساد » ناميده مىشود ودر آن گفتگو نمايند از توليد وانتفاع أجسام ارضيه از اشعّهء سماوية وغير اينها ؛ واگر بحث از اعراض جسم مركب غير تامّ كنند ، كتاب « آثار علوية وآثار جو » باشد مانند أمطار ، رعود ، بروق ، شعلات ، شهب ، قوس وقزح ونظاير اينها ؛ وأحوال جسم مركّب تامّ بدون نموّ ودرك ، در كتاب « معادن » معلوم شود ؛ وبىدرك ، در كتاب « النبات » ؛ ودر صورتي كه نامى ومدرك قيد جسم مركّب تامّ شود هرگاه بدون تعقّل باشد ، كتاب « الحيوان » ؛ وبا تعقّل كتاب « النفس » را تشكيل دهد » .