ابن رشد

مقدمه 9

تفسير ما بعد الطبيعة

خواننده اى كه از نيافتن معنى كلى كلمه يونانى در زبان عربى حوصله اش را از دست بده خيلى علاقه خواهد داشت كه زودتر از آنچه بايد وجود اشتباهى در موارد ارجاع را حدس نزند ، چون ادامه اين موارد بهترين وسيله نظارت است . 12 - واژه هاى يونانى كه بر حسب اتفاق بدانها متوسل شده ايم تا فلان يا به همان درس زبان عربى را بيشتر قابل فهم گردانيم ، با تمام حروف تجديد نشده است ، بلكه فقط به وسيله چاپهاى يونانى جديدى معرفى شده است و به وسيله حروف أول نسخه هاى خطى يونانى كه در نسخه بدلها يا انتقادها وجود دارد ، ذكر شده است . 13 - برخى از " حدس هاى " در باب زبان يونانى روزگار كهن به توسط مترجم عربى در بخش نسخه بدلها ونقدها درج شده است و آن در هنگامى است كه اين حدس ها وفرض ها ترتيب و تنظيم متن را روشن مى سازد . حرف p كه معرف آنهاست ، ما را به فهرستى ارجاع مىدهد كه آنها را در ضمن يادداشت ، در پايان بخش سوم گرد مى آورد . و همين كار ديگر براي آنها مايه افتخارى است . 19 - حدسها وفرضيات ديگرى ، درباب خطوط عربى نمونه اعلاى ترجمه به خودى خود به طور ضمنى با حرف بزرگ ( x ) آورده شده است . اين نكات بهتر از درسهايى كه ما پذيرفته ايم زبان يونانى را براي ما آشنا مى گرداند . ولى مضمون ومحتواى اسناد ومدارك ما را فرضا از وارد كردن در مصنفاتى كه بررسى مى كنيم ، يعنى در " تفسير كبير ابن رشد " كه چندين قرن پس از ترجمه ها و در ساير كشورها نگارش يافته است ، مانع مى شد . 15 ابعاد قسمت هاى سفيد ، فضاهاى خالى وغيره ، كه اينجا وآنجا اشارت بدانها مناسب ، به نظر مى رسد ، بر مبناى عكسها ارزيابى شده و در نتيجه كاهش يافته است : از 12 / 1 تقريبى براي نسخه b و c و 4 / 1 تقريبى براي a . d ، در برخى از موارد عواملى براي مقايسه فراهم شده است ، مثلا در پائين صفحه 43 ، بطور كلى ، چهار سطر نسخه b ( 1 ) تقريبا هفت سطر چاپ ما را پر مىكند . 16 - در هر " واحد انتقادى " عادى نخست درسهاى اقتباس شده در متن ، با شواهد بلاواسطه آنها تجديد شده است . دو نقطه ها ( : ) بعد آمده است كه به توسط آنها قسمت هائى كه قبول نشده بود ، در واقع ، در متن جدا شده است . چنين است . چيزهائى ديگر هم هست ، مثلا موارد عدم تطابق " متون اصلى ، ( t ) و lemmes ( i ) و توضيحات ابن رشد ( r ) .