ابن الكلبي
26
كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام )
جزايرى ( 1920 م / 1338 ه - 1852 م / 1268 ه ) كه كتابخانهء « خالديه » قدس ( بيت المقدس ) را ترتيب و تنظيم داده بود ، و مدتى هم در قاهره أقامت داشت ، خريدارى كرد . طاهر جزايرى مردى محقق و دانشور و صاحب تأليفات عديده بود كه برخى از آنها چاپ و انتشار يافته است نسخهاى كه احمد زكى تحصيل كرد ، آن زمان نسخهء منحصر به فرد تصور مىشد ، ولى در حدود پانزده سال قبل نسخهاى ديگر از اين كتاب در كتابخانهء مدينهء طيبه پيدا شد . نسخهء موجود در مدينه نقائص و افتادگى و اغلاطى دارد كه به خودى خود نمىتواند أساس يك چاپ انتقادى قرار بگيرد . اين نسخه به كتابخانهء عارف حكمت كه ظاهرا مرد اديب و كتاب دوستى بوده ، تعلق داشته است . اكنون اين نسخه ، تحت شمارهء 211 در رديف مجموعهاى تاريخى در كتابخانهء مدينه مضبوط است . اين نسخه جزء مجموعهاى است مشتمل بر 38 رسالة در موضوعات مختلف به قطع 10 18 سانتيمتر و هر صفحه داراى 23 سطر . متن كتاب با خط نسخ شرقى خوانا و مركب مشكى تحرير يافته ولى أسامي و عناوين بتان به شيوهء خط فارسي ( نستعليق ) با مركب قرمز نوشته شده است . تاريخ نگارش اين نسخه دقيقا روشن نيست ، اما در رسالهء دوم مكتوب درين مجموعه به سال 1181 يا 1187 هجري قمرى مطابق 1773 يا 1767 ميلادى بر مىخوريم ، و با توجه به اينكه خط كاتب رسالهء دوم با شيوهء خط كاتب كتاب الأصنام شباهت و همانندى دارد ، از اينرو به احتمال زياد تاريخ تحرير كتابت اين نسخه نبايد چندان از سال 1181 يا 1187 هجري قمرى دور باشد . نام كاتب محمد و نام خانوادگيش محنت زاده مؤذن مسجد نورى داده ( يا نورى زاده ) است . نام و مشخصات كاتب و شيوهء