غصبى بودنش به مرتبه ء ثبوت شرعيه نرسيده است حكم مكان معلوم الغصبية است ، يا تفاوت دارد ، وآيا نماز با بند ثبتى ( 1 ) ابريشم چه صورت دارد ؟ ج : وضو و غسل در مكان غصبى جايز نيست ، و با غصبيت مكان وضو و غسل باطل است ، ومراد از مكانى كه غصبيت آن موجب بطلان طهارتين است مكانى است كه هواى محيط وشخص در وقت طهارت تابع آن مكان باشد ، و اما اگر هوا تابع آن نباشد مثل تيان ( 2 ) حمام يا آجر غصبى كه در جايى فرش كرده باشند ، يا گچ يا آهك غصبى به زمين ماليده باشند و اصل زمين غصبى نباشد غسل و وضو صحيح است ومناط در غصبيت علم به آن است ، و در مكان شبهه ضرر ندارد ، و با بند ثبتى ابريشم نماز جايز است . ( 18 ) س 18 : آيا چه صورت دارد نماز كردن با چاقوهايى كه دسته ء آنها معلوم نيست كه از حيوان مأكول اللحم است يا نه ؟ ج : در صورت تشكيك نماز صحيح است ، و تا علم به آن كه دسته چاقو از فضلات غير مأكول اللحم است حاصل نشود نماز درست است . والله العالم . ( 19 ) س 19 : چه مىفرماييد كه دست شخص چرب وروغنى مىشود و به همان حالت چربى آلوده ء به نجاست مىشود ، آيا به آب دست خود را بشويد پاك مىشود يا آن كه بايد به صابون آن قدر بشويد كه بالمرّه چربى زائل شود و آن وقت حكم به طهارت مىشود ، يا آن كه دست نجس به چربى آلوده شود به محض شستن پاك است ، يا بايد آن قدر شست كه چربى و نجاست هر دو زايل شوند آن وقت دست پاك مىشود و هر گاه ( 3 ) به همان شستن نجاست با وجود باقى بودن چربى ، پاك است و يا آن كه بايد چربى بالمرّه زايل كرد و بعد از آن

--> ( 1 ) ظاهراً مقصود بند ابريشمى « مهر » است كه مثلًا به لباس سنجاق شده است . ( 2 ) ديگ دهان گشاد . پاتيل ( 3 ) شايد به جاى « هر گاه » ، « آيا » صحيح باشد .