15 . اختلاف روش ائمه - كه درس بزرگى است براى ما - به همين جهت است . ما فقط از جنبهء اجتماعى و فرهنگى بحث مىكنيم . مشخصات عصر امام : الف . اختلاط نژادها و امتزاج نسلها ب . حريت فكر ج . نشاط علمى و علل آن د . جنگ عقايد در آن عصر ه . دو جنبش مهم در شيعه كه در اسلام اثر گذاشت : جنبش حسينى و جنبش صادقى 16 . مفاتيح الجنان ص 1100 ( صلوات بر حجج طاهره ) : * ( اللَّهم صلّ على جعفر بن محمد الصادق ، خازن العلم ، الداعى اليك بالحق ، النور المبين . اللَّهم و كما جعلته معدن كلامك و وحيك و خازن علمك و لسان توحيدك و ولىّ امرك و مستحفظ دينك فصلّ عليه افضل ما صلَّيت على احد من اصفيائك و حججك انك حميد مجيد . ) * 17 . در عصر امام صادق كه دورهء بحرانها و انقلابات سياسى و اجتماعى و آشفتگيهاى فكرى و مذهبى بود و عصر تضاد بود عوامل ذيل وجود داشت : 1 . امتزاج عناصر نژادى و پيدايش دورگه ها در طبقات بالا از حكام و از علما و ائمه 2 . جبهه گرفتن نژادها در برابر يكديگر مخصوصاً نژاد ايرانى و عرب ، و البته خود عرب هم عرب قحطانى و عدنانى در برابر يكديگر و عرب عدنانى ، ربيعه و مُضَر در برابر يكديگر بودند . 3 . جبهه گرفتن مذاهب در برابر يكديگر : يهود ، نصارى ، مجوس ، صابئين ، و بحثها بر سر خدا بودن مسيح ، نسخ در دين يهود ، ثنويت و