براى كسى كه مىخواهد مانند خسى بر روى موجى نباشد ، مىخواهد در محيط خود مؤثر باشد و آن را تغيير دهد ، مىخواهد زمان را بسازد ، در درجهء اول لازم است يك ايدهء مشخص و معينى داشته باشد و روى يك هدف معين فعاليت كند . ديگر اينكه لازم است جهت و عوامل مؤثر در اجتماع خويش را و تحولاتى كه در عصر و زمان پيدا شده بشناسد كه خود امام فرمود : * ( العالم بزمانه لاتهجم عليه اللوابس ) * شناسايى عصر و زمان خود : اين است كه دورانديشى و تيزهوشى و درك مقتضيات زمان نه به معنى اينكه عوامل زمان چه تقاضايى دارد و چه مىخواهد كه ما هم همان را بخواهيم ، بلكه به اين معنى كه عوامل زمان ما چيست كه ما از خوبش استفاده كنيم و با بدش مبارزه كنيم [ لازم است . ] در همين جاست كه ما مىتوانيم معنى « مترقى » و « غيرمترقى » را بفهميم ، سرّ عقب افتادگى خودمان را بفهميم تشبيه افراد بى شخصيت به چرخ دستى : بعضى افراد درست مثل چرخ دستى هستند كه همين كه آنها را به گردش آورند ، خود به خود به گردش خود ادامه مىدهند . ( البته خاصيت جسم بى جان همين است و فقط يك عامل خارجى ديگر بايد بيايد و مانع شود و بگويد بس است ) ، همين كه يك سنتى معمول شد به هيچ وجه دست از آن سنت بر نمىدارند ولو اينكه فعلًا هيچ موجبى براى آن نباشد و بهتر از او پيدا شده باشد ، مثل افرادى از ما فعلًا در حوزه هاى علميه كه سنت جارى شده است بر دوره كردن فلان كتاب و فلان كتاب و ديگر به هيچ قيمتى نمىشود آنها را از آن سنت جدا كرد . 5 . نام امام صادق عليه السلام با نام مدرسه و مكتبى كه تأسيس كرد توأم است . در اينكه امام مكتب بزرگى تأسيس كرد كه در آن مكتب انواع علوم دينى و غير دينى تدريس مىشد [ شكى نيست . ] اما دينى از قبيل مسائل الهيات ، نبوت ، امامت ، تفسير ، فقه ، اخلاق ، عرفان و سير و سلوك و تهذيب نفس و حتى مسائل سياست و غيره . آنچه از امام روايت شده شامل همهء اينهاست