احتذى على كر الدهور و اختلاف العصور ، كما امتاز بتحويل ما باللسان العربى الى قيد فى الدفاتر و تسجيل فى الكتب و ما باللسان الاجنبى الى لغة العرب . 3 . عصر امام با عصر پيغمبر اكرم تفاوت داشت ، با عصر امام حسين تفاوت داشت ، با عصر اميرالمؤمنين تفاوت داشت ، با عصر امام سجاد همينطور و حتى با عصر امام رضا و امام هادى . 4 . شناسايى هركس بدون شناسايى عصر و محيط او ممكن نيست ، البته نه به اين دليل كه ماركسيستها و غير ماركسيستها مىگويند كه هيچ گونه اصالتى و اختيارى براى انسان قائل نيستند و هركسى را يك سلسله آثار جبرى كه محيط در او ايجاد كرده است و عكس العملهاى قهرى كه او در برابر محيط ايجاد مىكند مىدانند و انسان را صد درصد وابسته به محيط و تابع و محكوم محيط مىدانند و البته هيچ كس منكر تأثير محيط نيست . شخصيتها در همين جا متفاوت مىشوند بعضى صد درصد و بعضى 99 و بعضى كمتر تحت تأثير محيطاند و مقدارى هم روى محيط خود اثر مىگذارند ، محيط را راهبرى مىكنند ، محيط را آنطور كه فكر مىكنند و آرزو مىكنند و تشخيص مىدهند و طرح آن را تهيه مىكنند مىسازند تشبيه به سرباز در ميدان جنگ : و بنا بر اين فرضيه كه انسان در مقابل محيط خود اصالت دارد و با نقشه و اراده و طرح و پيش بينى خود محيط خود را و آيندهء جامعه اش را مىسازد ، بديهى است كه فعاليتها و عكس العملهاى ارادىاش مربوط است به وضع موجود يعنى با عوامل موجود محيط مبارزه مىكند ، عوامل موجود را در خدمت مىگيرد ، درست مانند سربازى است در ميدان جنگ . امكان ندارد كه كسى سربازى را بتواند بشناسد مگر آنكه صف و موقع و ميدان او را بشناسد . پس معلوم شد كه شناختن هر شخصيتى بستگى دارد كه عصر و محيط و شرايط زمانى و مكانى او را بشناسيم ، هرچند كه براى انسان در مقابل محيط اصالت قائل باشيم