دو قوى است و گاهى هر دو ضعيف و گاهى با تفاوت . افراد باشخصيت آنهايى هستند كه جاذبه و دافعه شان هر دو قوى باشد ، و اين بستگى دارد به اينكه پايگاههاى مثبت و پايگاههاى منفى در روح آنها چه اندازه نيرومند و محكم باشد . البته قوّت هم مراتب دارد تا مىرسد كه دوستان فدايى مىگردند ، در راه او خود را فدا مىكنند ، دشمنان هم آنقدر سرسخت مىشوند كه جان خود را در اين راه از كف مىدهند ، و تا مىرسد كه حتى بعد از وفات خودشان قرنها آن جذب و دفع وجود دارد و اين از مختصات مذهب است . همان طورى كه در مقدمهء كتاب محمد خاتم پيامبران دربارهء دعوت گفتيم كه بعضى دعوتها سه بعدى است ، دربارهء جذب و دفع نيز بايد بگوييم كه بعضىها سه بعدى است و جذب و دفعهاى سه بعدى مخصوص اولياء مذهب است . اين مطلب ، بعد در بحث محبت اشاره خواهد شد نوع عناصر مجذوب و يا مطرود : از جنبهء ديگر نيز بر دو قسم مىباشند و آن اينكه بايد ديد چه نوع عناصرى را جذب و چه نوع عناصرى را دفع مىكنند . مثلًا گاهى عناصر دانا را جذب و عناصر نادان را دفع مىكنند و گاهى برعكس است . گاهى عناصر شريف و نجيب را جذب و عناصر پليد و خبيث را دفع مىكنند و گاهى برعكس است . لهذا دوستان و دشمنان شخص ، مجذوبين و مطرودين ، خود دليل قاطعى بر ماهيت شخص مىشود قدرت رهبرى : صرف جاذبه و دافعه داشتن و حتى قوى بودن جاذبه و دافعه براى اينكه شخصيت شخص قابل ستايش باشد كافى نيست . نادر و شاه اسماعيل و حتى چنگيز جاذبه و دافعهء قوى داشته است . همهء كسانى كه قدرت نوعى رهبرى دارند ، جاذبهء قوى دارند على اولًا دو نيرويى است ، جاذبه و دافعه هر دو را دارد ثانياً هر دو نيرويش قوى است . ثالثاً كه آن عمده است بايد [ ديد ] : على عليه السلام از مردانى است كه اولًا هم جاذبه دارد و هم دافعه ، پس از نوع چهارم است . ثانياً جاذبه و دافعهء على سخت نيرومند است دوستانى دارد عجيب تاريخى ، فداكار ، باگذشت ، جان دادن در راه او را افتخار و آرزو مىشمارند ، دشمنانى هم دارد بسيار سخت جان ثالثاً عناصر شريف و نجيب يعنى عناصر خداپرست ، بى طمع ، با گذشت ، مهربان ، عادل ، خدمتگزار خلق ، گرد محور وجود