مرتضى مطهري
100
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
لذت ، بلكه به قصد تناسل . اسلام چنين چيزى نمىگويد . اسلام مكتب مبارزه با لذت نيست ، مكتب مبارزه با هواپرستى است . هواپرستى مستلزم اين است كه همّ عمده و ذكر و فكر انسان و آنچه كه عمر و حيات را به خاطر آن مىخواهد ، يك تمايل شهوانى و نفسانى باشد نه يك تمايل عقلانى و اخلاقى . اين مطلب دربارهء يك زن و شوهر نيز جارى است كه آيا عمل اخلاقى دربارهء آنها اين است كه از لذت خود بكاهند يا اين است كه در محيط خانوادگى كوشش كنند كه حداكثر لذت را ببرند ؟ البته شق دوم صحيح است . فرقى هست ميان شهوت جنسى و شهوت خوردن كه افراط عملى در خوردن و خوابيدن سبب ركود قواى عقلانى مىشود ، بر خلاف لذت جنسى كه در حال اشباع ، نفس آرامتر است . به عبارت ديگر لذت غير جنسى اگر از مقدار تقاضاى طبيعت كاسته بشود صفا مىبخشد ، برعكس لذت جنسى كه ذرهاى نبايد طبيعت را محروم كرد و جنبهء روحى دارد و حساسيت روحى ايجاد مىكند . پس قدر مشترك لذت جنسى و غير جنسى در ناحيهء فكر و اراده است كه نبايد حالت معبوديت و ايده آل و به تعبير اسلامى « همّ » شخص باشد ، ولى تفاوت آنها در ناحيهء عمل است كه رياضت خوراكى سبب صفاى نفس مىشود بر خلاف رياضت جنسى كه ناراحتى و عقده ايجاد مىكند . اكنون بحث ديگر اين است كه آيا تعدد زوجات پيغمبر اكرم روى چه دواعى بوده است ؟ آيا جنبهء لذت طلبى داشته است يا مبانى ديگرى داشته است ؟ اولًا زندگى حضرت رسول تا 53 سالگى اثرى از تعدد زوجات و علائم شهوترانى نداشته است در مكه به حال رياضت زندگى مىكرده و تا 50 سالگى با خديجهء پير بسر برد . در مدينه كه دورهء نشر دعوت اسلامى است ، تعدد زوجات شروع شد . تعدد زوجات رسول اكرم شكل حرمسرا نداشته است ، نه