مرتضى مطهري

402

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

مقالات تحت عنوان « المصلح و المقلد » گفته‌ايم كه از اين حروف مىتوان ضد مدعاى بعضى شيعه را نيز تركيب كرد . انصاف كه خود اين تركيب نيز چيزى نيست كه بتوان گفت كلام خدا را مىتوان به آن حمل كرد زيرا صراط تمسك كردنى نيست ، كتاب تمسك كردنى است . د . اينكه رمز است و از متشابهات است و فقط خود پيغمبر معانى اين رمزها را مىداند و ما نبايد دربارهء آنها فكر كنيم ( 1 ) . اين نظر نيز تا اندازه اى با اين جهت [ سازگار نيست ] كه قرآن براى هدايت عموم نازل شده نه براى اينكه رموزى كه ميان خدا و پيغمبر گذشته ، مردم بخوانند و چيزى نفهمند . در تفسير الميزان ، جلد 19 ، صفحهء 5 مىگويد : اساساً معنى متشابه اين نيست . ه . اينكه اشاره است به اعجاز تأليف قرآن و اينكه قرآن با اين همه سازمان عجيب از حروف ديگرى به وجود نيامده ، از همين مواد به وجود آمده كه همهء سخنان ديگر به وجود آمده است ، تا بيشتر مورد اعجاب واقع شود كه چگونه از 28 حرف معروف چنين مطلب عالى به وجود آمده است ( 2 ) . و . احتمال اينكه هر حرفى از چهارده حرف ، اشاره به يك حقيقت از حقايق قرآنى باشد كه در سوره اى كه به آن افتتاح شده بيان شده است ، مثلًا « ط » اشاره به يك حقيقت و « س » اشاره به حقيقت ديگر باشد كه در سورة النمل آمده و اما « ط س م » كه در سورة الشعراء و سورة القصص آمده علاوه بر اين دو مطلب شامل

--> ( 1 ) . بين المحبين سرّ ليس يفشيه قول و لا قلم للخلق يحكيه ميان عاشق و معشوق رمزى است چه داند آن كه اشتر مىچراند تفسير صافى : فى المعانى عن الصادق عليه السلام : * ( الم هو حرف من حروف اسم الله الاعظم المقطع فى القرآن الذى يؤلَّفه النبى صلى الله عليه و آله او الامام فاذا دعا به اجيب . ) * در تفسير الميزان مفاد اين حديث را كه معنىاش اين است : « اينها ( با حذف مكررات يا بدون حذف ) مواد اسم اعظماند و ماكيفيت تأليف را نمىدانيم » معنى جداگانه اى دانسته است و ظاهراً جدا هم هست . ( 2 ) ر . ك : شمارهء 4