بدان كه آدمى را قوّتى است درّاكه كه در او منعكس مىشود صور اشياء چنان كه در آيينه . ارزش تمثيلى و تشبيهى : البته ما نمىتوانيم براى ادراك خود از اشياء يك مثال و يك شبيه واقعى پيدا كنيم ، زيرا مثل و شبيهى در طبيعت ندارد . لهذا ميان انعكاس صور اشياء در ذهن و انعكاس آنها در آيينه تفاوت از زمين تا آسمان است . اگر بيشتر در كار آيينه دقت علمى كنيم مىبينيم در آيينه واقعاً صورتى منعكس نيست ، تصويرى در آيينه از چهرهء ما يا هر چيز ديگر كه در مقابل آيينه قرار گيرد واقع نشده است ، بلكه كار آيينه فقط اين است كه نور را از زاويهء خاص منعكس مىكند و انسان وسيلهء آيينه خود شىء را مىبيند ، و برعكس كوششها دربارهء ذهن و قواى ادراكى آدمى هرچه عميقتر مىشود [ حاكى از ] اين است كه رابطهء ذهن با آنچه ادراك مىكند عميقتر از حد يك تصوير ساده در آيينه و يا روى فيلم عكاسى است . مقايسهء ذهن به آيينه صرفاً تشبيه و تمثيلى است براى تقريب به ذهن . تشبيه قواى ادراكى به آيينه را فقط يك تشبيه از نوع تشبيه معقول به محسوس بايد تلقى كرد كه براى تقريب به ذهن آورده مىشود . وجه شبه ها : از جمله وجه شبه ها اين است كه زشت و زيبايى صورت منعكس بستگى دارد به خود آن صورت . آيينه هرچه بىعيبتر و فنىتر باشد صورتها را آنچنان كه هست منعكس مىكند ، خواه زشت و خواه زيبا . يك چهرهء نازيبا نبايد از آيينه گله مند باشد . داستان سياهى كه آيينه اى پيدا كرد و آن را شكست ، نمونه اى از اين پندار واهى است . ولى مسئلهء ديگر مسئلهء درستى و نادرستى يعنى انطباق و عدم انطباق است كه آن به آيينه بستگى دارد . آيينهء ملوّن صورت را