نقل مىكند كه : . محققاً نمىتوانيم جميع حركات كواكب را صرفاً ناشى از قوهء جاذبه بدانيم . پس واجب است كه در گردش آنها دست خدا و قدرت الهى در كار باشد تا آنها را بر مدارشان بچرخاند ( 1 ) . ايضاً گفته است : . من تصور نمىكنم غير از خدا هيچ عامل ديگرى قادر به تنظيم قوانين و حركات قوهء گريز از مركز باشد . هوش گلها : اما در نباتات ، كافى است كه كتاب مترلينگ را دربارهء هوش گلها بخوانيم . طرز كار ريشهء درختها ، تمايل درخت مو و غيره ، معاشقهء درختان نر و ماده و غيره براى اين مطلب كافى است . 8 . عمده در مسئلهء هدايت كه مربوط به كار موجودات است اين است كه كار آنها نتيجهء جبرى ساختمان آنها نيست ، نتيجهء عليت فاعلى ساختمانى آنها ( غير از عليت فاعلى فاعل ساختمان ) نيست ، نظير كارهايى كه نتيجهء يك ماشين است هرچند آن ماشين و دستگاه منظم باشد مثل يك كارخانهء قند يا پارچه بافى يا ماشين حساب . لهذا در دنيا دو نظريه پيدا شد : نظريهء مكانيسم كه ساختمان جهان را ماشينى مىداند و نظريهء ديناميسم كه معتقد است به نيرويى داخلى فوق نيروى ماشين . در اين بحث زياد بايد تأمل و مطالعه شود ( رجوع شود به نمرهء 11 ) . 9 . هدايتها گفتيم يا جمادى است يا نباتى يا حيوانى يا انسانى به حسب مراتب كمالى موجودات . اما هدايت انسانى كه مورد تأييد قرآن است در چند قسمت

--> ( 1 ) سخن عوامانه اى است و بعلاوه شرك است .