1 . قابليت تغيير . 2 . علل تغيير از قبيل : . الف . شرايط محيط ( ص 77 ، 78 ، 114 و 121 ) . ب . تغيير عادات و استعمال عضو و عدم استعمال ( ص 78 - 117 ) . ج . تغييرات به اصطلاح تصادفى فردى و بقاى انسب ( ص 85 ) . د . وراثت ( ص 79 ) . ه . عامل مجهول ( صفحات 75 ، 99 ، 100 ، 101 ، 102 ، 111 و 115 ) . و . عامل هماهنگى تغييرات ( ص 119 ) . ز . اقتصار در نمو ( ص 119 ) . خلاصه : . الف . خلقت و سنن قطعيه . ب . عوامل طبيعى مؤثرند واقعاً . ج . آيا در نظر داروين چيزى پيدا مىشود كه جانشين اصل قوهء مدبر بشود يا برعكس ؟ . د . نه قابليت تغيير و نه عللى كه براى تغيير ذكر كرده‌اند ، جنبهء الحادى ندارد . مسئلهء اعتقاد به خلق الساعة از قديم مورد توجه علما بوده است . آيا قدما معتقد بوده‌اند كه انواع ، ابتدايى دارد و هر فرد اول به صورت خلق الساعة آفريده شده است و يا معتقد به قِدَم انواع بوده‌اند ؟ و آيا آدم اول را كه در لسان شرايع و اديان آمده است ، به طريق خلق الساعة توجيه مىكرده‌اند ؟ . رجوع شود به ورقه هاى يادداشت قرآن و انسان ) * ، شمارهء 13 ، بحثى جالب و عالى شده است .