مرتضى مطهري

139

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

عادات را در تغيير شكل و تنوع انواع ، بارز مىداند . ( عادت در اثر تكرر استعمال ، حذف در اثر عدم استعمال ) . 3 . توالد و تناسل و وراثت صفات ناشى از مشق و تمرين و عادت [ است ] كه خود عادت به نوبهء خود ناشى از استعمال و عدم استعمال است ، و استعمال و عدم استعمال نيز به نوبهء خود ناشى از تأثير و نفوذ محيط است . پس در نظر لامارك اوضاع محيط منشأ نوعى به كار انداختن اعضا مىشود و به كار انداختن تدريجاً تغييرات تدريجى ايجاد مىكند و به صورت يك سلسله صفات فردى ناشى از تمرين درمىآيد و از راه وراثت به نسل بعدى منتقل مىگردد و در طول چند نسل منجر به نوعى كاملتر مىگردد . در نظريهء لامارك اصل علاقه به صيانت ذات و كوشش براى تهيهء وسايل زندگى به منظور بقا و دفاع از حيات ، مسلَّم و مفروض گرفته شده است . اما اصول داروين : . از نظر داروين نيز اصولى از قبيل علاقه به صيانت ذات و كوشش در راه تهيهء وسايل زندگى به منظور بقا و دفاع از حيات ، مسلَّم و مفروض گرفته شده است . ولى داروين از سه اصل لامارك تأثير محيط را از اهميت انداخت ، يعنى منكر آن نشد ولى آن را علت اساسى ندانست و قهراً براى استعمال و عدم استعمال مقام زيادى قائل نشد ، ولى اصل وراثت را او به همان اندازه اهميت داد كه لامارك اهميت داده است . ولى داروين اهميت اساسى را براى « انتخاب طبيعى » يا انتخاب اصلح قائل شد كه اساس آن را تنازع بقا مىداند . به عقيدهء داروين انتخاب طبيعى موجب مىشود كه تغييرات خفيف و متتابع در فرد متراكم شود و در طول نسلهاى متوالى منتهى به نوعى جداگانه گردد . داروين در عين حال اصل تأثير محيط را انكار نكرد . بنابراين اصول اساسى داروين عبارت است از :