مرتضى مطهري

40

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

مال - مسائل مربوط به مال 1 . مال از نظر اخلاقى . آيا فقر مالى اخلاقاً عيب است مانند فقر علمى و فقر تواضع و فقر مروّت و امثالها ؟ البته نه . آيا ثروت عيب است مانند تكبر و خودپرستى و امثال اينها ؟ البته نه . 2 . حرص يعنى چه ؟ آيا حرص دنبال مال رفتن است كه نقطهء مقابل ترك مال باشد ؟ يا حرص اين است كه مال را براى مال بخواهد و طالب انباشتن و اضافه كردن به خود و بر تعلَّقات و علايق و بار اضافه كردن باشد كه نقطهء مقابل اين است [ كه ] مال وسيله باشد ، وسيلهء توليد و تسهيل و سلامت و امنيت و عدالت و آزادى و قوّت و علم و ايمان . اگر به نحو اول تفسير كنيم بايد [ گفت ] مخالفت اسلام با مال اندوزى طرفدارى از فلسفهء افقار است كه كلبيان يونانى طرفدار آن بودند و مال را مطلقاً و بال مىدانستند ، و حال آنكه قرآن مال را « خير » اطلاق كرده است . پس مسئلهء اقتصاد و پى ريزى اجتماع غنى و ثروتمند و مستغنى غير از مسئلهء حرص است . 3 . احترام حقوق مالى در اسلام و اصل عدل و جنبهء قضايى و جزايى و معنوى مطلب 4 . جلوگيرى از اسراف و تضييع مال 5 . مالكيت اختصاصى و اشتراكى از نظر اسلام و مبناى آن و اينكه مال وسيله است و در درجهء اول مال از آنِ خداست و مردم عيال خدا هستند . 6 . چيزهايى كه پيغمبر فرمود : * ( الناس فيه شرع هواء . ) * 7 . حقى كه مال بر انسان دارد و در مقابل ، حق انسان بر مال 8 . فلسفهء اينكه در ادبيات ما مال و بال شناخته شده عدم امنيت بوده . رجوع شود به ورقهء مال - فقر و غنا و امنيت و ناامنى . 9 . عطف به نمرهء 1 : آيا از نظر اسلام مال و يا فقر عيب ذاتى و نفسانى است همانطور كه جهالت و حسد و كبر و بخل و جبن عيب است ؟