1 . اهميت مسائل مالى در جهان به تعبير نهج البلاغه « قارعه » اى است در آينده . 2 . امروز اين فكر در دنيا پيدا شده كه دو رژيم مالى بيشتر وجود ندارد : سرمايه دارى و سوسياليسم يا بايد به اين اردو پيوست و يا به آن اردو ، يا بايد تابع اين مكتب بود يا آن مكتب . اين ، به اصطلاح خود آقايان يك طرز تفكر ارسطويى است ، دَوَران بين دو شقّى است كه شقّ ثالث دارد . هر دسته اى معايب دستهء ديگر را دليل درستى مسلك خود مىداند و حال آنكه به اصطلاح « ضدين مهما ثالث » است . 3 . رابطهء بحث سوسياليسم و سرمايه دارى با مذهب و اخلاق و معنويات . با همهء مذاهب مرتبط است از نظر ارتباط با حقوق و عدالت و ظلم . مصداق عدالت و ظلم بايد محقق شود تا بشود مردم را به آن سوى دعوت كرد . با اسلام بالخصوص از جهت خاص ارتباط دارد ، زيرا اسلام بالخصوص قوانين مالى خاصى دارد . 4 . برخورد اسلام در اول از جنبهء مالى . آيا اسلام طرفدار سرمايه داران بود يا طرفدار كارگران و زحمتكشان ؟ آيا اسلام از كدام دسته حمايت كرد و با كدام دسته مبارزه ؟ و همچنين قهراً كدام دسته از اسلام حمايت كردند و كدام دسته با اسلام مبارزه كردند ؟ قدر مسلَّم اين است كه در آن وقت جامعه منقسم به ظالم و مظلوم و استثمارگر و استثمارشده شده بود ، در مكه رباخواران و سرمايه دارانى بودند . مشخّص اصلى سرمايه دارى رباخوارى است . 5 . در دوران خلفا مسائل مالى چه جايى پيدا كرد ؟ اولين تبعيض در زمان عمر صورت گرفت ، در زمان عثمان بالا گرفت و مورد اعتراض و انتقاد ابوذر و عمار قرار گرفت . 6 . تاريخچهء انتقاد و اعتراض و زندگى ابوذر . ابوذر را اخيراً « الاشتراكى الزاهد » لقب داده‌اند و كتابها برايش نوشته‌اند . 7 . خلافت على و فلسفهء قبول آن ، مبارزهء داخلى با خطرناك ترين جريانها يعنى كظَّة ظالم و سغب مظلوم بود . على عطف