مرتضى مطهري

27

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

لحنى تضرع آميز خواهش كرد كه يك جلد از اين كتاب مجانى برايش تهيه شود . آن مدرس گفت : خودم دارم ، براى شما مىفرستم . اگر انسان يك دنيا معلومات داشته باشد و يك ذره طمع ، چاپلوسى و حتى بخل و امساك ، آنچنان كسى شخصيت ندارد . اگر علم ، آدمى را قانع و متكى به نفس و بىاعتنا بكند درست ، والَّا خود علم فى حدذاته شخصيتآور نيست . 12 . ما در اصطلاحات فقهى خودمان كلمه اى داريم به نام مروّت . اين كلمه از مادهء مرء است كه به معنى مرد است . فقها در باب عدالت مىگويند : ملكهء پرهيز از كبائر و از اصرار بر صغائر و از اعمال خلاف مروّت . بعد مثال مىزنند به كارهاى پست ، مثلًا در كارها ملاحظهء اينكه ده شاهى از مال خودش زيادتر نفت مصرف نشود مىكند ، براى يك لقمه نان هم اهميت و ارزش قائل است . البته اگر مربوط به بيت المال باشد براى كمتر از آن نيز بايد اهميت داد ، همچنان كه اميرالمؤمنين در خزانه بود كه ديگران وارد شدند ، چراغ بيت المال را خاموش كرد ، گفت : تا حالا كه روشن بود به واسطهء خود بيت المال بود اما حالا ملاقات خصوصى است و من حق ندارم از آن مصرف كنم . فرق است ميان تصرف نكردن در چيزى كه انسان حق تصرف ندارد و ميان تصرف نكردن در چيزى كه حق دارد ولى تصرف نمىكند به واسطهء مضايقه و تنگ نظرى . در وسيلة النجاة آقاى اصفهانى در شرايط امام جماعت مىگويد : و العدالة ، فلاتجوز الصلاة خلف الفاسق و لامجهول الحال و هى حالة نفسانية باعثة على ملازمة التقوى مانعة عن ارتكاب الكبائر التى منها الاصرار على الصغائر و عن منافيات المروة و هو كل ما دل ارتكابها على مهانة النفس و قلة الحياء و عدم المبالاة بالدين . قيد « عدم المبالاة بالدين » از جهت خاصى است كه در مسئلهء