مرتضى مطهري
348
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
اجتماع طبيعى قوانين ديگرى طبيعى غير از دو اصل آزادى و مساوات وجود دارد . بايد متوجه بود كه نحوهء پيوند طبيعى و مكانيسم اتصال و ارتباط چگونه است ؟ پس اينكه افرادى مىگويند چرا بايد ساير عقود لازمه يا جايزه احكام خاصى داشته باشند و عقد ازدواج احكام مخصوص به خود ، جواب اين است كه پيوند ازدواج يك امر قراردادى محض نيست كه تابع ساير قراردادها باشد ، يك پيوند طبيعى است كه اصول قراردادى بايد تابع اصول طبيعى باشد . اين اشتباه زياد تكرار مىشود و بايد متوجهش بود . آنچه نبايد باشد و بد است ، خود طلاق است نه اختيار طلاق : 16 . مهمترين ايرادى كه به طلاق اسلامى وارد مىكنند اين است كه چرا اختيار طلاق به دست مرد است كه هر وقت هوس كرد زن را طلاق مىدهد ؟ آنگاه مىخواهند با قيد و بند قانون جلو اين را بگيرند . اولًا بايد ببينيم آن چيزى كه بد است آيا اختيار داشتن مرد است يا آن چيزى كه بد است اين است كه مرد عملًا از اين اختيار سوء استفاده كند و زن را به حكم هوس خويش طلاق دهد . مسلماً آنچه بد است دوم است نه اول ، زيرا اگر تحليل كنيم و فرض كنيم مرد اين اختيار را دارد ولى عملًا سوء استفاده نمىكند كار بدى صورت نمىگيرد ، و برعكس اگر اين اختيار را نداشته باشد ولى عملًا بتواند سوء استفاده بكند كار بد صورت گرفته است . پس بدى اين اختياردارى از آن جهت است كه منتهى به عمل بد مىشود . اكنون ببينيم دنياى امروز چه كرده است و چه تدبيرى انديشيده و چه هنرى به خرج داده است . آيا جلو طلاق ناشى از هوس مرد را گرفته است ؟ ! ابداً . در گذشته كه به اصطلاح اين قيد و بندها نبود ، كمتر از صدى ده ازدواجها منجر به طلاق مىشد و شايد نيم از آن طلاقها ناشى از هوس مرد بود ولى امروز سخن از صدى چهل است كه نيم آنها ناشى از هوس مرد است و نيم ديگر ناشى از هوس زن است . هنر جهان امروز اين است كه سهم زن و مرد را در پاشاندن كانون خانوادگى مساوى كرده است : دنياى امروز هنرى كه به خرج داده است تساوى است تساوى زن و مرد در جنايت ، در بىعفتى ، در زورگويى ، به علاوهء بالا بردن سطح جنايت و طلاق و خيانت و بى عفتى و زورگويى دلخوش است كه تساوى برقرار كرده است ،