عدالت واجب در امور مقدوره يعنى امور عملى است از قبيل انفاق ، بيتوته . اما در امورى كه تحت قدرت نيست يعنى ميل قلبى ، تكليفى نيست . بخارى از عايشه روايت كرده است : قالت : كان رسول الله صلى الله عليه و آله يقسم فيعدل و يقول : اللَّهم هذا قسمى فى ما املك فلا تلمتى فى ما تملك و لا املك ( 1 ) ايضاً از عمر روايت كرده است : قال : قلت يا رسول الله ، لو رأيتنى و دخلت على حفصة نقلت لها لا يغرنك ان كانت جارتك ارضى منك و احب الى النبى صلى الله عليه و آله - يريد عايشة - فتبسم النبى صلى الله عليه و آله . . . جايز نيست در نزد يكى از زنان بيش از ديگرى اقامت كند مگر به رضايت ديگرى . پيغمبر اكرم بعد از خديجه با سوده ازدواج كرد و در مكه با او زفاف كرد ( سوده بيوه و كهنه سال بود ) و با او به مدينه مهاجرت كرد . تا آنكه سوده پير شد و ترسيد پيغمبر از او جدا شود ، خودش نوبت خود را به عايشه بخشيد . در اين جهت فرق نمىكند كه همهء زنها مسلمان يا بعضى اهل كتاب باشند . . . اگر مرد به مسافرت برود ، آزاد است هركدام را كه بخواهد و براى سفر مناسبتر است ببرد و افضل قرعه است ، همچنان كه پيغمبر اكرم قرعه مىزد . اما شافعى و احمد معتقدند واجب است قرعه مگر آنكه خود زنان رضايت دهند . مالك در اين مسئله دو قول دارد . . . . هدف از اين قيود از نظر اسلام اين است كه مرد يكى از زنها را به واسطهء تقديم ديگرى آزار ندهد . اگر مرد بر خلاف رفتار كند ، زن حق رجوع به قاضى دارد . به عقيدهء حنفيه حدود اختيار قاضى اين است كه زوج را بخواهد و تحقيق كند و اگر ثابت شد ، او را تنبيه نمايد . اما به عقيدهء

--> ( 1 ) . سنن ابوداود ، جلد 1 ، صفحهء 492