مرتضى مطهري
279
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
ميان مردها تقسيم شود و همهء مهارتها و تخصصها بايد به آنها واگذار شود ؟ در اينجا از نظر تعليم و تربيت سه نظريه است : الف . زن دون مسئوليت است ، فقط وسيله و ابزار است . كارى و وظيفه اى جز اشباع غريزهء جنسى مرد و مقدمات آن از قبيل خودآرايى و احياناً فنونى كه بيشتر او را موضوع لذت مرد قرار دهد ندارد . حتى مسئوليتهاى تربيتى اولاد با او نيست . حتى مثلًا تعليم زن ، مامايى ، پزشكى براى زنان ، پرستارى براى زنان ، فنون طباخى و آشپزى ، خياطى زنانه ، همهء اينها بر عهدهء مردان است . ب . نظر دوم اين است كه هيچ تفاوتى ميان زن و مرد از آن جهت كه زن و مردند نيست . هيچ مانعى ندارد كه مرد خياط زن و زن خياط مرد ، مرد آرايشگر زن و زن آرايشگر مرد ، مرد دلاك و كيسه كش زن و زن دلاك و كيسه كش مرد ، مرد خانه سالار و زن افسر و سرباز باشد ، مرد پرستار و زن قاضى يا مأمور اجراى حكم اعدام باشد . يك جوان عزب برود سر كلاس دختران و يك زن جوان سر كلاس جوانان 18 ساله . ج . نظر سوم اين است كه خير ، مسئوليتها بايد تقسيم شود و در قانون خلقت براى هريك از آنها وظيفه و شغل متناسب با خلقتشان در نظر گرفته شده و براى خصوص همان هم بايد مهارت يابند و متخصص شوند و تربيت بيابند و بعلاوه از نظر آثار مترتب فرق مىكند . بنا بر نظر سوم تربيتها دو جنسى است و همان گونه كه دو جنسى است ، نسبى و متغير و تابع شرايط زمان و مكان و درجهء تمدن نيز هست . اين تربيتها از نوع مهارت و تخصص است نه خُلق . اين تربيتها از آنجا ناشى مىشود كه انسان اجتماعى است و در اجتماع انسانى كارها و مشاغل و اختيارات و مسئوليتها بايد تقسيم شود ، و از طرفى انسان بر خلاف حيوانات اجتماعى ، از لحاظ صلاحيت براى انجام يك كار اجتماعى ، آماده و مجهز آفريده نشده