مرتضى مطهري
274
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
مردم . مسئله اين است كه آيا در ميان كارها و شغلها كه بايد تقسيم شود ، بعضى كارها هست كه مرد يا زن براى آن كار اولويت دارد و بايد براى آن كار آمادگى پيدا كند يا نه ؟ اين مسئله اولًا مربوط است به نوع استعدادهاى زن و مرد ، ثانياً به مصالح و آثارى كه بر قبول مسئوليتها مترتب مىشود . دربارهء تفاوت استعدادها در ورقه هاى مربوط به تفاوت زن و مرد بحث كردهايم ، و دربارهء آثار مخصوص مثل اين است كه مثلًا زنان احتياج به ماما دارند و پسران به ختنه كن ، كداميك براى كداميك مناسبتر است ؟ هر دو احتياج به دلاك و كيسه كش حمام دارند ، كداميك براى كداميك مناسبتر است ؟ در اينجا ممكن است گفته شود كه در نهج البلاغه ، حكمت 234 آمده است : خيار خصال النساء شرار خصال الرجال : الزهو و الجبن و البخل ، فاذا كانت المرأة مزهوة لم تمكن من نفسها و اذا كانت بخيلة حفظت مالها و مال بعلها و اذا كانت جبانة فرقت من كل شىء يعرض لها . جواب اين است كه توجه به مفهوم حديث مىرساند كه اين حديث با آنچه ما مىگوييم منافات ندارد . در اصطلاح اخبار و حديث و حتى آيات كريمهء قرآن گاهى لغتى كه يك مفهوم روانى دارد به كار مىرود به اعتبار اثر و نتيجهء آن معنى نه خود آن معنى ، مثل لغت ترحم يا حيا دربارهء خدا . حيا از نظر مفهوم روانى يعنى شرمنده شدن كه يك حالت صد درصد انفعالى است و لايق ذات مقدس پروردگار نيست ، در عين حال در مورد خداوند به كار رفته است مثل : * ( فقد استحييت من عبدى . ) * يا استهزاء مثل : * ( الله يستهزئ بهم ) * . حالات روانى يك مظاهرى دارند در بدن كه انسان از اين مظاهر ، آنها را مىشناسد و به آنها پى مىبرد . آدم متكبر طرز مخصوصى نگاه مىكند و راه مىرود ، سخن