تكاليف و در مجازاتها ميان زن و مرد قائل شده است ولو آنكه آن تفاوتها كيفى باشد نه كمّى . اكنون بايد ببينيم مبناى قوانين و مقررات اسلام چيست . آيا مبناى اين مقررات و قوانين در حدودى كه تفاوت قائل شده است اوضاع خاص و شرايط خاص محيط آن روز بوده است ، همچنان كه مبناى جلو آوردن زن سازمان صحيح اسلام و نبوغِ آورندهء آن بوده است ، يا اينكه اين تفاوتها از عدالت و فطرت سرچشمه مىگيرد ؟ به عبارت ديگر ، آيا علت اين تفاوتها نظرات تحقيرآميزى است كه اسلام مانند بسيارى از آيينها يا سيستمهاى فلسفى و حقوقى قديم دربارهء زن داشته است يا علتهاى ديگرى در كار است كه با طبيعت و خلقت زن و مرد و هدف طبيعت از اختلاف دو جنس بستگى دارد و با عقايد و نظرات تحقيرآميزى كه احياناً در قديم وجود داشته است مربوط نيست ؟ قرآن تنها يك مجموعه قوانين نيست . در قرآن همانطور كه قانون و موعظه هست ، تفسير خلقت و توجيه عقلانى و فلسفى مخلوقات نيز هست . قرآن همانطور كه دستور و فرمان مىدهد ، جهان بينى خاص نيز مىدهد ، وجود و هستى را تفسير مىكند زمين و آسمان و جماد و نبات و حيوان ، خورشيد و ماه و ستاره ، موت و حيات و ذلت و عزت ، ترقيها و انحطاطها ، ثروتها و فقرها ، اختلاف جنسيت و ذكوريت و انوثيت ، مبدأ پيدايش و تكوّن را نيز تفسير مىكند و به كسى كه با او سرو كار دارد طرز تفكر مخصوص مىدهد . زيربناى احكام قرآن دربارهء مالكيت ، حكومت ، جهاد ، امر به معروف ، حدود و قصاصها ، مقررات زن و مرد و ساير موضوعات همانا تفسيرى است كه از جهان و اشياء مىكند . اگر فرضاً مىگويد افراد بشر در اين دنيا ذى حق و مالك مىشوند ، از آن جهت است كه به اصلى به نام غايت بودن انسان و اصلى به نام اصالت عمل قائل است . اكنون بايد ببينيم مقام تكوينى زن از نظر اسلام چيست . آنگاه ببينيم مقام تشريعى زن چيست . فهم مقام تشريعى زن بدون درك