حضرت رسول ديده نشده كه زن خود را طلاق داده باشد مگر حضرت باقر كه زنى را كه معلوم شد ناصبى است طلاق داد . مِطلاق بودن امام حسن از اكاذيب است . اشكالات بر تعدد زوجات : 13 . مسئلهء تعدد زوجات ( 1 ) : مىگويند محبت قابل تقسيم نيست ( 2 ) ، مىگويند اسلام به واسطهء تعدد زوجات به مرد اجازهء شره و شهوترانى و ذوّاقيت داده است ، مىگويند به واسطهء تعدد زوجات زن دچار عقده و حسادت و كينه با شوهر و زن ديگر مىشود و فرزندان با يكديگر دشمن مىشوند ( به عبارت ديگر ، حل بحران اجتماعى منجر به بحران خانوادگى مىشود ) ، مىگويند تعدد زوجات دليل بر اين است كه اسلام شأن زن را پايينتر از شأن مرد قرار داده و چهار زن را با يك مرد برابر دانسته است و حال آنكه در خود اسلام شهادت دو زن با يك مرد برابر است و اشكال عمده همين است ، و بالاخره تعدد زوجات ظلمى است به زن و پامال كردن حقوق زن است در برابر مرد . تعدد زوجات يك مسئلهء اجتماعى است نه فردى ، جزء حقوق زن است نه مرد : جواب ( 3 ) همهء اينها اين است كه همهء اين ايرادات از آنجا سرچشمه گرفته كه به اين مسئله از جنبهء فردى نظر شده نه از جنبهء اجتماعى . مسئلهء تعدد زوجات يك راه حل براى يك مشكل بزرگ اجتماعى است كه از اولِ تاريخ بشريت تا عصر حاضر بوده و هست و در عصر حاضر شديدتر است . تجويز تعدد زوجات ، خود احياء يكى از حقوق زنان است نه پامال كردن حقوق زن در مقابل مرد . عواملى كه سبب مىشود عدد مردها از زنها كمتر باشد : زيرا هميشه در دنيا به واسطهء قتلها و جنگها كه منجر به كشته

--> ( 1 ) رجوع شود به نمرهء 21 و نمرهء 6 و نمرهء 32 و 33 . ( 2 ) رجوع شود به پاورقى صفحهء 109 . ( 3 ) [ از اينجا تا صفحهء 120 محل ستاره ، مطالبى است كه در نسخهء اصل دستنويس بر روى آنها يك خط طولى كشيده شده است . علت خط خوردگى به احتمال زياد مورد استفاده قرار گرفتن اين مطالب در جاى ديگرى بوده است . نظر به اينكه به حذف اين قسمت از يادداشتها از طرف استاد يقين نداشتيم ، با بيان اين توضيح به درج آن مبادرت ورزيديم . ]