مرتضى مطهري

115

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

شدن مردها مىشود و به واسطهء اينكه مقاومت زن از مرد در مقابل بيماريهاى خطرناك بيشتر است و به واسطهء اينكه سروكار مرد با كارهاى خطرناك [ است ] كه منجر به تصادفات ، غرقها ، سقوطها ، زير آوار ماندنها ، دچار درندگان شدنها ، سقوط از هواپيماها [ مىشود ] ، به عبارت ديگر هم در مبارزهء انسان با طبيعت و هم در مبارزهء انسان با انسان تلفات با مرد است و به واسطهء اينكه زن قبل از مرد ، هم به حكم طبيعت و هم به حكم اجتماع زودتر آماده به ازدواج مىشود ، هميشه عدد زن آماده به ازدواج از مرد بيشتر است . اگر بنا بشود كار اجتماع بر مبناى مصالحى قرار بگيرد بايد همان طورى كه براى بيكارها بايد فكر كرد ، براى بىشوهرها هم بايد فكر كرد و بايد راه حل عاقلانه اى براى آن پيدا كرد . حالا ببينيم كدام يك از اين دو مقدمهء صغرى و كبرى قابل ترديد است : عدد زن محتاج به ازدواج بيشتر از مرد است . ( صغرى ) در چنين وضعى بايد راه حلى براى اينها پيدا كرد . ( كبرى ) راه حل ، تصويب تعدد زوجات و قانونى كردن آن است و اين ، احياء حق آن عده از زنهاست . ( نتيجه ) به عبارت ديگر اسلام دو سؤال دارد ، بايد جواب داد : آيا عدد زن آماده به ازدواج از عدد مرد بيشتر نيست ؟ آيا روشن نكردن تكليف اينها مشكل و بحران ايجاد نمىكند ؟ آيا زنان بىشوهر و سرپرست مثل يك عده گوسفندند كه رها كنيم ، خود به خود خواهند مرد يا آنها را گرگ خواهد خورد ؟ يا آنكه با بشر طرفيم و روى اصل « سخن درست بگويم نمىتوانم ديد . . . » دمار از روزگار ما برخواهند آورد ؟ اما صغراى مطلب واضح است . در ميان خود ما با اينكه هميشه تعدد زوجات بوده و هنوز هم هست باز هم كمبودى و قحطى زن نيست ، بلكه هنوز هم زنِ لايقِ شايستهء آمادهء شوهركردن چه در ميان دخترها و چه در ميان بيوه ها زياد است و كميابى شوهر است و به