27 . خودشناسى . در ورقه هاى يادداشت قرآن و انسان گفتيم كه انسان دو خود دارد : يكى خود شناسنامه اى كه نامم چيست ، پدرم كيست ، شغل ، تاريخ تولد ، محل سكونت ، تابعيت ، مذهب ( مذهب جغرافيايى ) . اين خود ، همان است كه مىگويى شكم خودم ، اسب خودم ، گاو خودم . ولى اين خود كه بايد آن را كشف كرد و در جستجوى او بود ، آن كه گفته‌اند : خويش را در خويش پيدا كن كمال اين است و بس ، چيز ديگرى است . اين خود ديگر يكى به معنى كشف ارزشهاى انسانى [ است ] به طريق علمى از قبيل اصطفاء ، برگزيدگى الهى ، امانتدارى الهى ، خليفةاللَّهى ، غايت مخلوقات و مسجود فرشتگان بودن . اين نوع شناختن ، شناختن فلسفى و علمى است . ديگر به معنى احساس درونى خود به عنوان يك موجود حُر ، آزاد ، عزيز ، صاحب كرامت است كه الهامبخش اخلاق است و در ورقه هاى كرامت نفس توضيح داده [ شده ] است . اين نوع شناختن ، احساس وجدانى اخلاقى است ( 1 ) . نوع ديگر شناسايى ( 2 ) ، شناسايى عرفانى است كه عين شناختن ذات احديت است * ( ( العبودية جوهرة كنهها الربوبية ) . ) * 28 . در رسالة الولاية علامه طباطبايى از جمله كلمات مولى كه از غرر و درر آمُدى نقل كرده اين است : * ( عجبت لمن ينشد ضالَّته . . . ) * 29 . جمله مولى : * ( من عشق شيئاً اعشى بصره و امرض قلبه ) * تأثير عشق را در فراموشى خود و گم كردن خود بيان مىكند ، همچنان كه جمله ديگر ايشان : * ( عجبت للبخيل يستعجل الفقر الذى منه هرب فيعيش فىالدنيا عيش الفقراء و يحاسب فىالاخرة حساب الاغنياء ) * نيز به شكل ديگر ، خود گم كردن را بيان مىكند .

--> ( 1 ) . ر . ك : ورقه هاى اخلاق - نظريه پرستش و ورقه هاى كرامت نفس . ( 2 ) . همه اينها را تحت عنوان خود آگاهى نيز مىتوان بيان كرد .