گذشته روشن شد كه اخذ ربا در قرض عقلًا و منطقاً صحيح نيست زيرا كه قرض تمليك است و پس از تمليك عين و خروج از ملكيت مالك اول ، استغلال و سرمايه دارى با آن صحيح نيست و لذا يا نبايد قرض بدهد و يا اگر قرض داد نبايد ربا بگيرد . اكنون مىگوييم اصل عمل قرض دادن كارى است كه براى قرضگيرنده ارزش دارد ( 1 ) زيرا به وسيله قرض ، وى مالك مىشود و قرضدهنده از تصرف در ملكش محروم مىگردد . در حقيقت قرضدهنده ملكش را در ذمه بدهكار حبس مىكند و همين عمل است كه حسنه است . چه اشكالى دارد كه بخواهد در قبال اين عمل اخذ ثمن كند ، نظير اخذ ثمن در قبال اعمال خيار يا اسقاط آن كه عقلًا صحيح است . خلاصه آنكه اين يكى از مواردى است كه بذل مال در قبال كارى مىشود كه ارزش قانونى دارد نه ارزش طبيعى . و اين نظير هبهء معوّضه است . همانطورى كه حقيقت هبه ابا دارد

--> ( 1 ) . همچنانكه براى قرضدهنده نيز ارزش دارد ، از خطر تلف مصون است و احياناً احتياج به زحمت نقل و انتقال ندارد و لهذا حواله ها و براتها را قرضدهندگان مىخرند .