ج . انسان ، هم معلومات فطرى دارد ( بر خلاف نظر حسيون ) و هم معلومات اكتسابى و هم خرافات . همچنين غرايز فطرى و ملكات صحيح اكتسابى دارد و هم عادات زشت . بين خرافات و عادات زشت ارتباط است . به هر حال انسان دو دستگاه دارد : دستگاه درك و فهم و روشنايى و دستگاه خواست و موتور و حركت . د . شواهدى از قرآن و حديث بر فطرى بودن دين ه . دلايلى كه ما بر فطرى بودن داريم و . رد سخن مخالفين ز . اينكه از نظر فلسفى فطرى بودن يعنى علاقه فطرى انسان به مبدأ و پرستش ، چه مبنايى دارد ؟ آيا اين عشق و علاقه مختص به انسان است يا آنچه در انسان است مظهر يك عشق عمومى است كه در همه موجودات است * ( ( افغير دين الله يبغون و له اسلم من فى السموات و الارض ) . ) * چيزى كه هست انسان مىتواند آنچه را ديگر موجودات طبيعى و بىاراده انجام مىدهند او با اراده و توجه انجام دهد و آن را درك كند و با يك عمل ارادى ( مثل نماز ) آن را ظاهر كند . 6 . علماى جديد نظير همان چيزى كه در اجرام و اجسام فرض كرده‌اند كه تمام اجسام را فاقد مبدأ ميل و طبيعت فعاله دانسته‌اند و هر فعلى را معلول يك نيرو و ضربت خارجى دانسته‌اند ، در باب غرايز نيز تقريباً خواسته‌اند آنها را عكسالعمل نيروها و حركات بيرونى بدانند . آنها كه فكر مادى دارند ناچارند اين طور توجيه كنند ، و اما از لحاظ هدف و غايت به طريق اولى آن را انكار مىكنند ( 1 ) . ولى از نظر فلسفه الهى اجسام ، چه جاندار و چه بىجان ، هم از نظر عليت فاعلى واجد مبدأ فاعلى در جوهر خود مىباشند و هم از لحاظ مبدأ غايى واجد مبدأ غايى و هدف اصلى مىباشند . رجوع شود به جزوه تدريسى پلىكپى شده سال دوم معقول .

--> ( 1 ) . اين بحث تنها از نظر اينكه آيا دين منسوخ مىشود يا نمىشود مفيد نيست ، بلكه جنبه عاليترى دارد و آن اينكه فطرى بودن دين دليل بر حقانيت آن نيز هست .