مرتضى مطهري

170

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

نسبت دين با عشق و با علم در فصل ششم كتاب ، ويليام جيمز در روانشناسى مذهب مىگويد : اگر نگوييم كه مذهب در ميدان عمل وسيع خود تنها به اين اكتفا نمىكند كه مانند عشق بر حقايقى كه با آنها آشنا شده‌ايم روشناييهاى نو افكند ، حق مطلب را ادا نكرده‌ايم . ابتدا مذهب ، روشناييهايى مىافكند ولى بعداً حقايق نوى را بر ما آشكار مىسازد . دنيايى كه يك فكر مذهبى به ما عرضه مىكند نه تنها همان دنياى مادى است كه قيافه آن عوض شده باشد ، بلكه در ساختمان آن عالم چيزهاى بيشترى است از آنچه يك نفر مادى مىتواند داشته باشد . پس فرق بين عشق و مذهب در اينجا آشكار مىشود . مذهب مانند عشق بر حقايق آشناشده روشنايى مىافكند و مانند عشق حرارتبخش و نشاطبخش و روشنىبخش است ولى در عين حال حقايق نوى را آشكار مىسازد از اين جهت مانند علم است . پس مذهب ، هم خاصيت عشق را دارد كه گرمى و حرارت و نشاط و روشنى مىبخشد و هم خاصيت علم را دارد كه حقايقى نو آشكار مىسازد . دين و اخلاق - اثر دين در تصفيه و غربال حوادث 1 . ويليام جيمز در فصل اول كتاب دين و علم در فرق ميان مذهب و اخلاق مىگويد : اساس در مذهب و يا اخلاق اين است كه ما چگونه خلقت و جهان هستى را تلقى مىكنيم ؟ آيا اين هستى و كائنات را با