اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
192
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
داشت تا آنكه كعبه آتش گرفت و ياران ابن زبير گفتند : آتش را خاموش مىكنيم . ليكن آنان را جلو گرفت و خواست كه مردم براى كعبه بخشم آيند . پس بعضى مردم شام گفتند : حرمت ( كعبه ) و اطاعت ( خليفه ) فراهم شدند و اطاعت بر حرمت غلبه كرد . و آتشسوزى كعبه در سال 63 روى داد . يزيد مسلم بن زياد را والى خراسان كرد و عده اى از بزرگان را همراه وى فرستاد ، از جمله : طلحة الطلحات ( طلحه طلحه ها ) يعنى طلحة بن عبد الله بن خلف خزاعى ، و مهلب بن ابى صفره ، و عمر بن عبيد الله بن معمر تميمى ، و عبد الله بن خازم سلمى [ 1 ] . پس رهسپار خراسان گشت و در نيشابور اقامت گزيد و سپس به خوارزم روى نهاد و آن را فتح كرد ، و سپس راه بخارا را در پيش گرفت و پادشاه آن « خاتون » بود و چون فزونى سپاه مسلم را ديد ، او را بيم گرفت و به « طرخون » پادشاه سعد نوشت كه من با تو ازدواج مىكنم پس نزد من آى تا بخارا را زير دست آورى . او هم با صد و بيست هزار بكمك وى شتافت و مسلم ، كه از رسيدن طرخون با خبر شد مهلب بن ابى صفره را گشتى شناسايى فرستاد و خود بيرون رفت و مردم بدنبال او شتافتند و چون با سپاه طرخون روبرو شدند ، سپاهيان طرخون بر ايشان حمله بردند و جنگ به سختى در گرفت و مسلمين آنان را تيرباران كردند و سرانجام طرخون كشته شد و همراهانش با شكست روبرو شدند و بسيارى از آنان كشته شدند پس سهم مسلمانان در آن جنگ ، براى سوار به دو هزار و چهارصد و براى پياده بهزار و دويست رسيد . ابن زياد در خراسان بود تا يزيد بمرد و مرگ او كتمان مىشد تا وقتى كه در ميان مردم شايع گرديد ، آنگاه مسلم از خراسان برگشت و پسر خازم سلمى
--> [ 1 ] و عمران بن فضيل برجمى و حنظلة بن عراده و يحيى بن يعمر عدوانى و صلة بن اشيم عدوى و جز اينان ( كامل ج 3 ص 304 ) .