» ايام بسوس « در اثر كشتن جساس بن مرة بن ذهل بن شيبان ، كليب بن ربيعة ابن حارث بن مرة بن زهير بن جشم تغلبى را در ميان بنى شيبان و تغلب روى داد و جنگ در ميان آنها در هم و پيوسته بود تا آنان را نابود ساخت و چهل سال طول كشيد [ 1 ] . اما » يوم ذى قار « [ 2 ] براى آن روى داد كه چون خسرو پرويز ، نعمان بن منذر را كشت ، نزد » هانى بن مسعود شيبانى « فرستاد كه آنچه چاكرم نعمان از بستگان و دارائى و اسلحه خود نزد تو امانت سپرده است نزد من فرست . نعمان دختر خود و چهار هزار زره را پيش هانى سپرده بود . هانى و قبيله اش از فرمان خسرو سرباز زدند . پس خسرو لشكريانى از عرب و عجم بر سر آنها فرستاد و در » ذى قار « بهم رسيدند . حنظلة ابن ثعلبه عجلى رسيد و عرب او را بفرماندهى خود برداشتند و به هانى گفتند عهد و پيمان تو عهد و پيمان ما است و عهد و پيمان ما شكسته نمىشود ، پس با پارسيان و همراهانشان از عرب جنگيدند و آنها را در هم شكستند . اياس بن قبيصه طائى [ 3 ] و جز او از معديها و قحطانيان با پارس همراه بودند و عمرو بن عدى بن زيد خبر شكست عجم را نزد خسرو برد و خسرو شانه او را كند تا مرد . اين نخستين روزى بود كه عرب از عجم انتقام گرفت . [ 4 ] اما » اياد بن نزار « پس او در يمامه فرود آمد و داراى فرزندانى شد كه در نسب

--> [ 1 ] جنگ بسوس در ميان بكر و تغلب از بنى وائل چهل سال پيوسته بود و اين روزها در آن روى داد ( كه همه آنها بنام بسوس خاله جساس ناميده شد ) : » يوم النهى « بنام آبى از بنى شيبان . - » يوم الذنائب « بنام جايى در راه بصره به مكه . » يوم واردات « بنام جايى در طرف چپ راه مكه به بصره ( اين سه بنفع تغلب بود ) . » يوم عنيزه « بنام جايى در يمامه ( هر دو برابر بودند ) . » يوم القصيبات « بنام جايى در ديار بكر و تغلب ( بنفع تغلب ) . » يوم تحلاق اللمم « بنام سر تراشيدن همه افراد بنى بكر ( بنفع بكر ) ( كامل ج 1 ص 320 - 323 ، ايام العرب فى الجاهليه ص 142 ) . [ 2 ] ذو قار : آبى است از بكر بن وائل نزديك كوفه در ميان كوفه و واسط ( مراصد ) . [ 3 ] خسرو پس از كشتن نعمان ، اياس بن قبيصه طائى را بر حيره گماشت . [ 4 ] كامل ج 1 ص 289 ، ايام العرب فى الجاهليه ص 27 - 39 .