بودند . چهار سال از پادشاهى او گذشت كه سعد بن ابى وقاص به قادسيه آمد و يزدجرد رستم را بجنگ سعد فرستاد . روز نوروز كه ايرانيان با خوراكهاى گوناگون و بهترين زينتها جشن نوروزى داشتند ، مسلمين به مداين كه پايتخت ساسانيان بود در آمدند ، ايرانيان شكست يافتند و يزدجرد گريخت . لشكر اسلام همه جا در تعقيب او رفت تا به مرو رسيدند . يزدجرد داخل آسيابى شد و آسيابان او را كشت . پادشاهيش تا روزى كه كشته شد بيست سال بود . [ 1 ] ايرانيان آتش را بزرگ ميداشتند ، در استنجاء بجاى آب روغن به كار مىبردند ، كاخهاى آنها در نداشت بلكه بر درها پرده هايى آويخته و مردان پاسبان بر آن ايستاده بودند ، [ جز ] با زمزمه يعنى سخن آهسته خوراك نمىخوردند ، مادران و خواهران و دختران را بزنى مىگرفتند و اين كار را پيوند و نيكى با آنها و سبب نزديكى به خدا ميدانستند [ 2 ] ، آنها را حمام و مستراحى نبود ، آب و آتش و خورشيد و ماه و همه روشنيها را بزرگ ميداشتند ، به حساب چهار فصل و ماه‌هاى آن و روزهاى عيد توجه داشتند ، سه ماه پاييز در نزد آنها : شهريور ماه ، مهر ماه و آبان ماه ، سه ماه زمستان : آذر ماه ، دىماه و بهمن ماه ، سه ماه بهار : اسفندارمذ ماه ، فروردين ماه و ارديبهشت ماه ، و سه ماه تابستان : خرداد ماه ، تير ماه و مرداد ماه بود ، در پاييز پنج روز بنام » اندرگاه « مىافزودند و سال آنها سيصد و شصت و پنج روز ميشد [ 3 ] ، ماه‌هاى آنها همه سى روزى بود . اول سالشان روز نوروز يعنى روز اول فروردين است كه در نيسان و آذار مىباشد هنگامى كه خورشيد به برج حمل در آمده است ، و اين روز عيد بزرگ ايرانيان

--> [ 1 ] 632 - 652 م ، 10 - 31 هجرى . [ 2 ] ايران در زمان ساسانيان ص 347 . [ 3 ] بعد از ماه آخر پنج روز اندرگاه ، خمسه مسترقه ، بر 360 روز سال اضافه ميكردند ( ايران در زمان ساسانيان ص 193 ) .