اليعقوبي ( مترجم : آيتي )
148
تاريخ اليعقوبي ( فارسي )
آن است چندين بار كه عدد آن فرد باشد از آن كم شود ، و عددى كه اول ناميده مىشود و آن عددى است كه فقط يك عاد آن است ، و عددهايى كه هر يك از آنها نسبت به ديگرى اول است و آنها عددهايى هستند كه جز عدد يك ، عددى مشترك ندارند كه عاد همه آنها باشد ، و عدد مركب و آن عددى است كه عددى ديگر عاد آن باشد ، و عددهايى كه هر يك از آنها نسبت به ديگرى مركب است يعنى عددهايى كه عددى ديگر ميان همه آنها مشترك و عاد آنها باشد ، و عددى كه در عدد ديگر ضرب شده و آن عددى است كه به شماره آحاد مضروب فيه تكرار شود و حاصل آن عددى ديگر باشد ، و عدد مربع كه عددى است فراهم آمده از ضرب عددى در خودش [ و دو عدد متساوى بان محيط مىباشد ، و عدد مكعب كه عددى است حاصل از ضرب عددى در خودش ) سپس در خودش و سه عدد مساوى بان احاطه دارد ، و عدد مسطح يعنى عددى كه دو عدد بان محيط باشد ، و عدد مصمت يعنى عددى كه سه عدد بان احاطه دارد ، و عدد تام كه با مجموع اجزاى خود مساوى است ، و اعداد متناسب يعنى عددهايى كه در اول آنها چند برابر دوم بان اندازه باشد كه در سوم آنها چند برابر چهارم ، و اعداد مسطحه و مصمته متشابهه يعنى [ عددهايى كه ] اضلاع آنها متناسب باشند ، و اين مقاله سى و نه شكل است . مقاله هشتم در اعدادى كه پس از يك ديگر واقع مىشوند و دو طرفى كه هر يك از آن دو نسبت به ديگرى اول است ، و آن 25 شكل است . مقاله نهم در ضرب اعداد مسطحه متشابهه و آنچه حاصل مىباشد از ضرب عددى در عدد مربع ، و عددهايى كه بعضى عاد بعضى باشد در عدد مكعب ، و آنچه حاصل مىباشد از ضرب عدد مكعب در عددى غير مكعب و آنچه مىباشد از عددهاى مربع تاليف شده بر نسبتهايى كه بعضى در پى بعضى بوده باشد ، و چگونه مكعب مىباشد ،