اميد باشد كه پاييز سالم باشد پس اگر چنان نبود مرگ در ميان كودكان و زنان بسيار و در ميان پيرمردان اندك باشد و هر كه از مرگ برهد به تب چهار يك گرفتار گردد و بسا كه به فراهم آمدن آب زرد بكشد . و هر گاه زمستان جنوبى و پرباران و بهار خشك و شمالى [ 1 ] باشد ، زنان باردار در فصل بهار سقط مىكنند و اگر هم زاييدند ، فرزندانشان رنجور خواهند بود كه يا در همان ساعت مىميرند و يا لاغر و زرد و زار زنده مىمانند اما بقيه مردم برخى از ايشان به اسهال و چشم درد خشك گرفتار مىشوند و بعضى از نزله هايى از سر به شش عارض مىشود ، اما بلغميها و زنان به اسهال ( ناشى از رطوبت سطح امعاء ) گرفتار مىگردند . اما صفراييان [ . . . ] پس بعوارض سختى گرفتار مىگردند ، چه پوستشان سست و ناتوان و اعصابشان خشكيده است و بسا ناگهانى بميرند و بسا كه طرف راست ايشان خشك شود . و شهرهايى كه برابر خاور خورشيد است و بادهاى آن سالم و آبهايش فرو - رفته ( در عمق زمين ) است ، پس كم مىشود كه دگرگونى هوا بان آسيبى رساند . و هر شهرى كه مردم آن آب گرم رودخانه ها را مىنوشند و در سمت خاور قرار ندارد و نه بادهاى آن سالم است ، دگرگونى هوا به ساكنان آن زيان مىرساند . و اگر تابستان عموما خشك باشد ، بيماريها به زودى بر طرف شوند و اگر پرباران باشد بيماريها طولانى شود و اگر كسى از مردم را در اين رنجها قرحه اى يا اسهال يا آب زرد عارض شود ، خواهد مرد . و هر گاه تابستان پرباران و جنوبى [ 2 ] باشد و پاييز مانند زمستان خشك و مرضخيز ، بلغم مزاجها و پير مردان چهل ساله بتبى كه » قوسوس « ناميده مىشود ، مبتلا مىشوند . اما مزاجهاى صفراوى پس به ذات الجنب و درد شش گرفتار مىگردند .

--> [ 1 ] سرد و خشك . [ 2 ] گرم و تر .