اليعقوبي ( مترجم : آيتي )

134

تاريخ اليعقوبي ( فارسي )

در اثر بلغم سفيدى ، اقسام ورمها عارض مىشود پس باردار نمىشوند جز بدشوارى و نمىزايند مگر به سختى و بچه هاشان بزرگ مىباشند و هر گاه جدا شدند ، لاغر و باريك مىشوند . كودكان را ورم خايه ( با فتق يا بدون آن ) و مردان را رنجورى و قرحه هايى در ساقهاشان عارض مىشود . عمرها در اين ناحيه طولانى نمىشود و با گذشت زمان ، زود پير مىشوند و بسا زنها را چيزى رسد كه توهم كنند باردار شده‌اند سپس نادرست درآيد . و آبهاى چشمه هاى جارى از سنگلاخها بد است زيرا كه آنها درشت است . چشمه هاى جوشنده از زمين گرم و از زمين معدن آهن و مس و نقره و طلا و گوگرد و زاگ و زفت و شوره ، همه اينها از شدت گرمى مىباشد و آبهاى سودمند اصلاح كننده اى از اين زمينها بدست نمىآيد ، بلكه همه اش درشت است و از نوشيدن آنها دشوارى پيشاب و شدت اسهال پيش مىآيد . و آبهايى كه از جاهاى بلند و از تلهاى خاكى سرازير مىشود ، بهترين و سالمترين آبها است و هم شيرين است كه نيازى به آميخته شدن بسيار ندارد ، و در زمستان گرم و در تابستان سرد است . اين بود وضع آبهاى جوشنده از چشمه هاى فرورونده و بهترين اين آبها همان است كه از افق خورشيد بخصوص خاور تابستانى ، جارى است زيرا كه اين آبها سفيد و تابنده و خوشبو است ، و هر آبى كه شور و بطىء الهضم و درشت باشد ، كسانى كه بدون نيازمندى بان ، از آن مىنوشند ، آنها را سودمند نيست و بسا كه برخى از طبيعتها و بيماريها را سودمند باشد و آبهايى كه مزه اش به شورى مايل است ، همه اش بد و فسادآور است . و هر چشمه اى در سمت خاور خورشيد باشد ، آبش بهترين آبها است و پس از آن چشمه هايى كه ميان افق تابستانى خورشيد است و در ميان آنها بهتر همان است كه به طرف خاور مايل است سپس آنها كه ميان باختر زمستانى و تابستانى خورشيد