سيد محمد باقر شفتي
376
تحفة الأبرار الملتقط من آثار الأئمة الأطهار ( فارسي )
نيست نظر به لزوم كذب ، به علاوه لازم مىآيد كه حكم به شرعيت سلام به جانب يسار توقف داشته باشد به علم به صدور سلام از كسى كه در جانب يسار بوده باشد ، پس در صورت علم لازم مىآيد كه حكم به شرعيت آن نتوانيم نمود اگر چه عالم به عدم نبوده باشد ، پس شرعيت سلام به جانب يسار منحصر خواهد بود در صورت علم به صدور سلام از كسى كه در جانب يسار بوده باشد ، اطلاقات نصوص وارده در مسأله و كلمات اصحاب بلكه اجماعات منقوله در مسأله آبى از اين است ، پس حديث محمول بر انشاء است . بنابراين معنى حديث چنين خواهد بود كه تو بايد اتيان به سلام نمائى به جانب يسار ، نظر به اين كه در جانب يسار كسى هست كه سلام بر تو از او مطلوب است ، پس مناط در شرعيت سلام به جانب يسار بنابراين مطلوبيت سلام است از كسى كه در جانب يسار بوده باشد ، خواه اتيان به سلام نمايد يا خير ، بنابراين مطلقا اشكالى وارد نيست . و از اين جواب مندفع مىشود اشكالى ديگر ، تقرير اشكال اين است هرگاه سلام بر جانب يسار به جهت رد سلام كسى بوده باشد كه در جانب يسار مىباشد لازم مىآيد كه اين شخص كه در جانب يمين هست اتيان به سلام بر جانب يسار نتواند نمود مگر بعد از صدور سلام از كسى كه در جانب يسار هست ، پس لازم خواهد بود كه اين شخص تأمل نمايد تا سلام از هر كس كه در جانب يسار هست صادر شود ، بعد از آن اتيان به سلام به جانب يسار نمايد . بنابراين هرگاه فرض شود عدد اشخاصى كه در صف مىباشند صد نفر بوده باشد ، مىبايد آن شخص كه در اول صف ايستاده است تأمل نمايد در سلام به جانب يسار تا سلام از نود و نه نفر صادر شود آن وقت اتيان به سلام به جانب يسار نمايد ، و همچنين است شخص ثانى بايد تأمل نمايد تا سلام از نود و هشت نفر صادر