كلام اين است لا يجب التكبير في هذا السجود ، مگر در حالت رفع رأس ، در اين صورت تكبير واجب است ، لكن كلام آن مرحوم در دروس صريح در استحباب است . بنا بر اين نظر به اين كه تصنيف دروس متأخر از تصنيف ذكرى است ، پس كلام دروس يا دليل است بر عدول از آنچه در ذكرى فرموده ، يا دليل است بر حمل كلام ذكرى بر خلاف ظاهر ، به اين نحو كه قوله « و لا تكبير » عطف بوده باشد بر لا يجب ، و مراد اين بوده باشد كه تكبيرى ثابت در اين سجود نيست مگر در حالت رفع رأس از آن ، بنا بر اين مقتضاى كلام ثبوت تكبير است در اين حالت ، و اين مسلم است نه وجوب آن . دوم : استقبال است يعنى آيا لازم هست كه مكلف در حالتى كه اتيان به اين سجده مىنمايد متوجه قبله باشد يا نه ، ظاهر اين است اشكالى نبوده باشد در عدم وجوب استقبال نه وجوب شرعى و نه وجوب شرطى ، بلكه ظاهر اين است كه محل خلاف نبوده باشد ، اگر چه از جملهء عبارات توهم خلاف مىشود ، مثل عبارت محقق در شرايع و شيخ شهيد در دروس و غير اينها . بلكه تصريح خلاف شده در اين در كلام خلد آشيان مرحوم مغفور مولانا ملا محمد تقى المجلسى در شرح فقيه ، و عبارت آن مرحوم اين است : آيا شرط است كه روى به قبله بوده باشد و سجده بر چيزى كند كه صحيح باشد سجده كردن بر آن و هفت موضع به زمين رسد و ذكر گفته شود ؟ در همه خلاف است و أظهر عدم اشتراط و وجوب است ، و أحوط آن است كه رعايت كند هر چه را رعايت مىنمايد در سجدهء نماز ، تا اينجا كلام آن مرحوم است ، ظاهر اين است مخالفى در مسأله از علماى شيعه نبوده باشد . دور نيست كلمات أعاظم مذكوره كه دال بر تحقق خلاف است به جهت