آن به مقدار لبنه را مدخليتى در ماهيت سجده نباشد ، و ماهيت سجده با ارتفاع اكثر از اين قدر متحقق شود ، و زيادتى سجده كه موجب بطلان نماز شود سجده‌اى باشد كه محل جبهه مساوى با موقف باشد ، يا أرفع از آن به مقدار لبنه ، پس مىبايست حكم شود به جواز سجدهء تلاوت در نماز به شرط آن كه محل جبهه أرفع باشد از موقف به اكثر از مقدار لبنه ، و حال آن كه احدى از علما تكلم به اين كلام ننموده . بلكه حكم به عنوان اطلاق فرموده‌اند به عدم جواز سجدهء تلاوت در اثناى نماز ، و همچنين حكم به بطلان نماز به آن سجده ، پس از اينجا ظاهر مىشود مساوات محل جبهه يا ارتفاع به مقدار مذكور را مدخليتى در تحقق ماهيت سجده هست ، بر فرض عدم تسليم اين و قول به اين كه ماهيت سجده متحقق مىشود اگر چه ارتفاع محل جبهه علاوهء از مقدار لبنه بوده باشد ، بايد بگوئيم : تخلل سجده در اثناى نماز موجب بطلان نماز مىشود مطلقا . و ممكن است كه جواب گفته شود از اين اشكال به اين نحو : سجده‌اى كه موجب بطلان نماز هست آن است كه محل جبهه مساوى با موقف يا أرفع از آن بوده باشد به مقدار لبنه ، و سجودى كه چنين نيست موجب بطلان نيست مگر در صورتى كه دليلى قائم باشد بر بطلان در سجود تلاوت چنين است ، نظر به اجماع و تظافر نصوص بر اين كه سجدهء تلاوت موجب بطلان نماز هست مطلقا ، و در غير آن دليلى بر بطلان على وجه الاطلاق معلوم نيست فتأمل . مطلب پنجم : آن است بيان شد هرگاه جبهه واقع شود به محلى كه ارتفاع آن از موقف علاوهء از مقدار لبنه بوده باشد ، لازم است رفع جبهه يا كشيدن به محلى كه معتدل بوده باشد . و اما هر گاه واقع شود به مرتفعى كه ارتفاع آن به قدر لبنه يا كمتر بوده باشد ، تشكيكى نيست كه اجتزاء به آن مىتوان نمود