سيد محمد باقر شفتي
179
تحفة الأبرار الملتقط من آثار الأئمة الأطهار ( فارسي )
لازم است شروع به ذكر واجب نمايد بعد از بلوغ به حد ركوع شرعى ، و شروع به رفع رأس ننمايد قبل از فراغ از آن ، پس هرگاه شروع نمود به ذكر واجب قبل از بلوغ به حد ركوع شرعى ، يا رفع رأس نمود قبل از فراغ از آن عامدا نماز باطل خواهد بود . دوم : طمأنينه است به قدر ذكر واجب در حال اتيان به آن ، و مراد به طمأنينه در اين مقام سكون بدن مصلى و استقرار آن است ، پس حركت بعضى اصابع بلكه حركت دست مضر و منافى با طمأنينه به معنى مذكور نيست ، پس هرگاه اتيان به ذكر واجب نمايد كلا أو بعضا در حالت عدم استقرار بدن عمدا نماز باطل خواهد بود ، و مخفى نماند طمأنينه به قدر ذكر واجب واجب است اگر چه فرض شود عالم به ذكر نبوده باشد . سوم : ذكر است . بدان كه ذكر واجب در ركوع در حالت اختيار تسبيحهء واحده كبرى است ، يا سه تسبيح صغرى . و مراد به تسبيحهء كبرى در اين مقام سبحان ربى العظيم و بحمده است ، و مراد به تسبيحهء صغرى سبحان اللَّه است ، پس مكلف مخير است ما بين آن كه سه مرتبه بگويد سبحان اللَّه ، يا يك مرتبه بگويد سبحان ربي العظيم و بحمده ، لكن تسبيحهء كبرى أفضل از سه صغرى است ، و در حال ضرورت اكتفاء به يك مرتبه سبحان اللَّه مىتوان نمود ، و قول به جواز اكتفاء در حال اختيار به مطلق ذكر اگر چه تكبير بوده باشد يا تهليل ضعيف است . محصل كلام در اين مقام آن است كه گفته شود : اختلاف كردهاند علما كه آيا در ركوع و سجود اكتفاء به مطلق ذكر مىتوان نمود يا نه بلكه تسبيح متعين است ؟ جماعتى از فقهاء اختيار فرمودهاند اول را ، لكن مختار قول ثانى است ، پس اكتفاء به مطلق ذكر نمىتوان نمود ، بلكه تسبيح متعين است . لكن قائلين به تعيين تسبيح اختلاف نمودهاند به شش قول : اول - قول به