سورهء جمعه و المنافقين در عتمهء شب جمعه ، غالب در اخبار لفظ « عتمه » استعمال شده است در نماز عشا . اگر در كلام ابن أبي عقيل مراد همين معنى است ، پس حكم نماز مغرب از كلام او مستفاد نشده . و اگر مراد اعم از نماز مغرب و نماز عشا است ، پس مقتضاى آن حكم به استحباب سورهء جمعه و منافقين است در هر دو نماز ، عمل به همهء اين اقوال خوب است ، مگر قرائت منافقين در نماز مغرب كه مستندى به جهت آن نديده‌ايم . آنچه مذكور شد در بيان توظيف در نماز مغرب و در نماز عشاى شب جمعه بود . و اما نماز صبح روز جمعه ، پس ظاهر از اكثر فقها آن است كه مستحب در آن در ركعت اولى سورهء جمعه است ، و در ركعت ثانيه سورهء توحيد و ظاهر از شيخ صدوق در فقيه « 1 » و سيد مرتضى در انتصار « 2 » استحباب سورهء جمعه است در ركعت اولى ، و استحباب منافقين است در ركعت ثانيه ، بلكه مرحوم سيد بر اين دعوى اجماع اماميه فرموده . مشخص است كلام در استحباب جمعه در ركعت اولى نيست ، بلكه محل كلام استحباب منافقين است در ركعت ثانيه ، مختار ثبوت استحباب است ، نظر به دلالت جمله‌اى از نصوص معتبره ، چنانچه جمله‌اى از نصوص معتبرهء ديگر دال بر استحباب سورهء توحيد است در آن . بنابراين پس استحباب در ركعت ثانيه نماز صبح تخييرى خواهد بود ، يعنى مكلف مخير است ما بين قرائت هر يك از سورتين كه بوده باشد ، به اتيان هر يك آتى به موظف خواهد بود ، چنانچه ظاهر مىشود از مرحوم علامه در كتاب قواعد بنابراين عدول از جحد يا توحيد در ركعت ثانيه نماز صبح به سورهء منافقين بى

--> « 1 » من لا يحضره الفقيه ج 1 / 307 . « 2 » انتصار ص 54 .