است ممكن است كه گفته شود در محل كلام نيز اقتصار به حمد مجوز بوده باشد . سوم : آن است كه در اول وقت مستجمع شرائط تكليف بود ، لكن نظر به اشكال بر سعهء وقت تأخير نمود ، يا غفلتا تأخير اتفاق افتاد ، وقتى ملتفت شد كه وقت وسعت قرائت حمد و سوره هر دو را ندارد ، دور نيست حكم در اين قسم مثل دو قسم مذكور بوده باشد ، اگر باقى از وقت كفايت يك ركعت بدون سوره نمايد اتيان به نماز با اقتصار به حمد جايز بل متعين لكن در ركعت أولي . و اما در ركعت ثانيه پس اقتصار به حمد جايز نيست ، بلكه قرائت سوره بعد از فاتحه لازم است . و اگر وقت باقى كفايت چهار ركعت بدون سوره نمايد ، در اين وقت ظاهر اين است اقتصار به حمد و ترك سوره در هر دو ركعت جايز بوده باشد . چهارم : آن است كه متعمدا تأخير در نماز نمود تا به حد مذكور ، در اين صورت ظاهر اين است كه در اين تأخير آثم و اقتصار به حمد و ترك سوره در حق او جايز نبوده باشد در هيچ يك از ركعتين ، بلكه نماز او در چنين صورت قضا است ، و تدارك آن با حمد و سوره در ركعتين به علاوه توبه لازم است . پنجم : خائف است ، و اندراج اين تحت مستعجل ظاهر است ، و حكم آن مفصلا بيان شد ، پس حاجت به بيان ديگر نيست . مجملا در غير صور مذكوره تلاوت سوره بعد از فراغ از قرائت فاتحه لازم است در هر ركعت از صلوات ثنائيه ، و در دو ركعت اول از نماز سه ركعتى و چهار ركعتى ، و اين قول مشهور ما بين فقهاء است ، و بعضى از قدماى فقهاء و جماعتى از متأخرين قائل شده‌اند به استحباب آن ، و اين قول ضعيف است .