است اگر چه مقصود توصل به منافع دنيويه بوده باشد ، بلكه دور نيست كه حكم به صحت شود اگر چه منظور عزت نزد ناس بوده باشد ، لكن بالتبع نه بالذات . توضيح اين اجمال مقتضى اين است كه گفته شود : چون كه اطاعت و بندگى و امتثال امر طوعا و رغبتا موجب اين مىشود كه بنده عزيز و محبوب نزد آمر شود ، مشخص است عزيز و محبوب الهى جل شأنه عزيز آفاق است ، پس از لوازم معزز بودن نزد الهى جلت عظمته عزيز شدن عند الناس است . پس هر گاه داعى بنده بر عبادت معزز شدن نزد جناب أحديت جل شأنه بوده باشد عبادت او صحيح خواهد بود ، و چون كه مترتب مىشود بر عزت نزد الهى عز شأنه عزت نزد مخلوقين اين را قصد نمايد ، از اين وجه كه مقصود بالتبع بوده باشد ، ظاهر اين است كه موجب فساد ظاهرى كه لازم باشد اعادهء آن نشود . و اما هر گاه نعوذ باللَّه سبحانه اين - يعنى معزز شدن نزد ناس - داعى بر اصل عمل بوده باشد ، در اين صورت ريا و مبطل عبادت خواهد بود ، به خلاف آن كه هر گاه داعى معزز شدن عند اللَّه تعالى بوده باشد ، و معزز شدن عند الناس مقصود بالتبع بوده باشد ، در اين صورت ظاهر اين است موجب بطلان نشود ، لكن اين بلكه جميع احتمالات كه مذكور شد داعى براتيان عبادت منفعت عايد به خود مصلى است ، پس فى الحقيقه اين از بابت اجيرى مىشود كه عمل را به قصد اجرت نموده ، پس حسنى در آن نخواهد بود اگر چه موجب بطلان نشود ، نعم ما قيل : عابدى كو اجرت طاعات خواست كر عبادت مىنهى نامش خطا است