سوم : در ضيق وقت است ، به اين معنى كه وقت وسعت قرائت حمد و سوره هر دو را ندارد ، در اين صورت اقتصار به حمد فقط و ترك سوره جايز است اين قدر اگر چه فى الجمله مسلم است لكن اجمالى دارد مطلب به نحوى كه بايد مشخص نيست . توضيح حال مقتضى اينستكه گفته شود : اين مطلب يا در حق كسى است كه مستجمع شرائط تكليف نبود مگر در آخر وقت مستجمع شرائط تكليف شد و درك نمود از آخر وقت مقدارى كه كفايت قرائت حمد و سوره هر دو نمىكند ، پس در اين مقام چند احتمال است : اول : آن است كه آن كس مستجمع شرائط تكليف نبود مگر در آخر وقت بعد از استجماع شرائط تكليف از وقت درك ننمود مگر مقدارى كه كفايت يك ركعت با فاتحه بدون سوره مىنمايد ، كلامى كه در اين صورت هست اين است كه آيا اين مقدار كفايت مىكند در حكم به ثبوت تكليف به نماز در حق چنين شخصى يا نه ؟ ظاهر اين است كه كفايت كند ، پس لازم است اتيان به يك ركعت نمايد با اقتصار در آن به حمد ، و ترك سوره جايز بلكه متعين است . دوم : مثل اول است مگر اين كه وقت باقى وسعت چهار ركعت يا هشت ركعت بدون سوره را دارد ، آيا در چنين صورت جايز است اقتصار به حمد تنها نمايد تا كل نماز را اتيان در وقت نموده باشد يا خير ؟ بلكه لازم است اتيان به سوره نمايد ، نظر به عموم « من أدرك ركعة في الوقت فقد أدرك الصلاة » چه مفروض اين است كه اين شخص متمكن از درك يك ركعت با حمد و سوره هست ، پس لازم است اتيان به آن نمايد عملا بمقتضى عموم المشابهة ، لكن ممكن است گفته شود نظر به عموم و اطلاق اجماعات منقوله كه در ضيق وقت اقتصار به حمد جايز